BOSHLANG'ICH SINFLARNI O'QITISHDA TA'LIM TIZIMIGA INNOVATSION YANGILIKLAR KIRITISH MAZMUNI VA YO'NALISHLARI
Abstract
<strong>Annotatsiya: </strong><em>Ushbu maqola boshlang’ich sinflarni o'qitishda ta`limda innovatsion-pedagogik texnologiyalaridan foydalanishda o’quvchilarning qiziqishlarini xisobga olib, tarbiyalashga yo’naltirilgan darslar mazmuni ishlab chiqilishi va nazoratga olinishi haqida.</em> <strong>Kirish: </strong>Innovatika muammolariga murojat etish va ularni muhim zamonaviy ilmiy fikirlash yo’nalishlariga qo’shish jamiatda innovatsion jarayonlar dindmikasi o’sib borayotganini tushunish natijasi bo’ldi. Bizning adabiyotlarimizda innovatsiya muammolar ko’p vaqtgacha iqtisodiy tadqiqotlar tizimida o’rnatib kelindi. Ammo vaqt o’tishi bilan jamiat hayoti faoliyatining hamma sohalarida innovatsion o’zgarishlar sifat harakteristikalarini baholash muammosi yuzaga keldi, ammo bu o’zgarishlarni faqatgina iqtisodiy nazariyalar bilan aniqlab bo’lmaydi. Innovatsion jarayonlarni o’rganish uchun boshqa yo’llar zarur unda innovatsion taxlil faqatgina fan va texnika erishgan zamonaviy yutuqlardan foydalanishini o’z ichiga olmay, balki boshqarish ta’lim, huquq va boshqa sohalarni ham qamrab oladi. Innovatsion pedagogik muammolarini yechilishini izlash ta’lim sohasida innovatsion jarayonlar borishi hususiyatlari mazmuni tarkibi va klassifikatsiyasini tekshirish natijalarini tahlil analiz qilish bilan bog’liq. <strong>Asosiy qism: </strong>Boshlang’ich sinflarni o'qitishda ta`limda innovatsion-pedagogik texnologiyalaridan foydalanish innovatsion pedagogika hozirgi davirda norasmiy fan sfatida ma’lum bo’lgan biroq kun sayin butun jahon soha mutaxasislarining etiboriga tushib jadal rivojlanib borayotgan bilimlar tizimidir. Uning ta’limiy ahamiyatini tan olgan pedagoglar jamoasi olimlar shu boisdan ham mavjud ananaviy pedagogikaga tanqidiy yondashmoqdalar. Hozirgi kunlarda shakilanib rivojlanib borayotgan mazkur yangi fan haqida jiddiy fikrlar bildirilyapti uning asosiy vazifasi xukumron bo’lib turgan butun o’quv tarbiya tizimi nazariyasini innovatsiya asosida qayta tashkil etib o’zlashtirishdir. Innovatsion pedagogika-hukumron nazariya nazariy va amaliy muammolarni hal etishning asosi qilib olingan. Innavatorlar fikricha asosan adbiy mumtoz pedagogik nazariyalar eskirib qolgan yangi sharoitda hozirgi avlodni bu yo’l bilan tarbiyalash mumkin emas. Hozirgi pedagogika fanidagi vaziyat umumiy holda shundan iborat. Bu vaziyatda innovatsiya juda muhim pedagogika – bilimlar tizimidir obektivlik maqsadga muvofiqlik, mustahkamlik bir-biriga zid bo’lmaslik uning asosiy harakteristikalaridir “Pedagogika tizimini har qanday ilmiy nazariya kabi tizimini tashkil etuvchi tamoyillari loyhalashtiradi va ushlab turadi yani ushbu tizim asosiy bilimlarga asoslanishi asosiy holdir obektiv nazariyaning asosiy tamoyillarini faqatgina ilmiy purintsin bo’linish shart ammo g’oyaviy bo’lmasligi lozim insonning aqliy rivojlanganligi va tarbiyasi haqidagi bilim darajasining talabga muvofiqligi obektivlikning yagona talabidir. Idealogiya bu har doim ham u yoki bu ijtimoiy guruhlarning bir tomonlama ijtimoiy qiziqishlari bo’lib ular buni qimmatli yo’l-yo’riq va g’oya sfatida boshqalarga majburlaydilar. Jahon pedagogik nazariyasi tarbiyaviy jarayon shrti bilan bog’liq yuqorida turgan odamlarning g’oyalari qanday bo’lishi bilan bog’liq allaqachon etirof etganligi. O’sib borayotgan avlodlar tarbiyasi juda jiddiy ish bo’lib uning o’tkinchi narsalarga bog’liq etib qo’yish mumkin emas. Mustabidlik davrida mamlakatimizda ko’p vaqit insonni komunistik g’oyalar ruhida tarbiyalashga oid pedagogik ko’rsatmalar ustun bo’lib kelgan uning juda ta’sirligi turli chaqiriqlarni hayotga tatbiq etish kabi maqsadga qaramay uni ilmiy deb bo’lmaydi, chunki bunday g’oyalarni tashkil etuvchi qoidalar inson tabiati va uning rivojlanishi haqidagi tizimini faqatgina fan o’rnatgan obektiv asoslar va amaliyotda tasdiqlangan qoidalar yordamida rivojlantirish mumkin. <strong>Xulosa: </strong>Boshlang’ich sinf ta’limida o’quv jarayonini tashkil etish holati jiddiy bo’lib, o’quv faoliyatini bosqichma-bosqich amalga oshiriladi. Chunki bu davrda o’quvchining ta’lim tushunchalarini qabul qilish salohiyati yuqori saviyada bo’lib, ularni muntazam ravishda nazorat qilib borish lozim bo’ladi.
Not yet translated