ПАСТКИ ЖАҒ СИНИШИДА ПАСТКИ АЛЬВЕОЛЯР НЕРВ ЗАРАРЛАНИШИ
Abstract
Резюме. Ушбу мақолада пастки жағ суяк синишлари натижасида пастки альвеоляр нервнинг зарарланиши билан боғлиқ муҳим клиник, анатомо-физиологик ва диагностик жиҳатлар чуқур таҳлил қилинади. Пастки альвеоляр нервнинг шикастланиши стоматологик ва жарроҳлик амалиётида энг кўп учрайдиган асоратлардан бири бўлиб, беморларнинг ҳаёт сифатига сезиларли даражада таъсир кўрсатади. Айниқса, пастки жағнинг турли даражадаги синишлари натижасида юзага келадиган нерв ўтказувчанлигининг бузилиши, парестезия ёки анестезия ҳолатлари кўп ҳолларда узоқ муддатли даволанишни талаб этади. Мақолада пастки альвеоляр нервнинг анатомия ва физиологияси, унинг пастки жағ суяк структуралари билан ўзаро муносабати, ҳамда шикастланиш механизмлари илмий манбалар асосида ёритилган. Тадқиқотда синишларнинг классификацияси, уларнинг нервга яқин жойлашуви, шунингдек, травматик омиллар (урилиш, йиқилиш, транспорт ҳодисалари, спорт жароҳатлари) натижасида пайдо бўладиган клиник ҳолатлар мисолида таҳлил келтирилган. Шунингдек, мақолада пастки альвеоляр нерв зарарланишини аниқлашда замонавий диагностика усуллари — рентгенография, компьютер томографияси (КТ), магнит-резонанс томография (МРТ) ва электр нейромиография каби методларнинг аҳамияти батафсил кўриб чиқилган. Клиник кузатувлар асосида беморларда сезувчанлик бузилишлари, оғриқ синдроми, мушаклар фаолияти ўзгариши каби симптомларнинг кечиши ҳам таҳлил қилинган. Муаллиф томонидан таъкидланишича, пастки жағ синишида нерв зарарланишининг олдини олиш учун синиш турига мос индивидуал ёндашув, жарроҳлик аралашувда нерв тўқималарини эҳтиёт қилиш, ва реабилитация босқичида физиотерапия ҳамда фармакотерапия муҳим аҳамият касб этади. Калит сўзлар: пастки жағ синиши, пастки альвеоляр нерв, шикастланиш, парестезия, диагностика, реабилитация.