SAMARQAND VILOYATI TOG‘LI HUDUDIDA SEL OQIMLARINING ShAKLLANIShI VA OQIBATLARI
Abstract
Maqolada suv toshqinlari va sel oqimlari bilan shaklanib harakatlanayotgan sel oqimlarining xalq xo‘jaligiga, qishloq xo‘jaligi ekin maydonlariga va aholi punktlariga ta’siri Samarqand viloyati hududida sel suvomborlari ekspluatatsion parametrlari dala kuzatuv natijalari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek Markaziy Osiyo hududida, jumladan O‘zbekistonda sel oqimlarining shakllanishi tog‘li maydonlarning mavjudligi, tog‘li hududlarda qor qatlamlarning keskin erishi va bahor davrlarida kuchli yog‘ingarchilikning yog‘ishi, keskin havo haroratining o‘zgarishi, tog‘ va tog‘ oldi hududlarda yuviluvchi materiallarning shakllanishi, tog‘ materiallarining bo‘linishi, grunt eroziyasini kuchliligi, alohida davrlarda qisqa bahorli ho‘l, maksimal sutkali yog‘ingarchiliklar bilan xarakterlanuvchi kontinental iqlimning mavjudligi sel oqimlarining shakllanishiga asosiy sabab ekanligi asoslandi.