КЎП СОНЛИ ВА РЕЦИДИВ ЖИГАР ЭХИНОКОККОЗИДА ЭХИНОКОККЭКТОМИЯДАН КЕЙИНГИ ҚОЛДИҚ БЎШЛИҚНИ ЛАЗЕРЛИ ФОТОДИНАМИК ИШЛАВ БЕРИШ УСУЛИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
Abstract
Резюме. Жигар эхинококкози замонавий абдоминал жарроҳликнинг долзарб муаммоларидан бири бўлиб қолмоқда, бу касаллик, айниқса кўп сонли ва рецидив шаклларида, операциядан кейинги асоратлар ва касалликнинг қайталаниш частотасининг юқорилиги билан тавсифланади. Ноқулай натижаларнинг шаклланишида эхинококкэктомиядан кейин қолдиқ бўшлиқни ишлов бериш усулини тўғри танлаш муҳим аҳамиятга эга. Ушбу тадқиқотнинг мақсади жигарнинг кўп сонли ва рецидив эхинококкозида эхинококкэктомиядан кейин қолдиқ бўшлиққа бетадин қўллаган ҳолда лазерли фотодинамик терапияни жорий этиш орқали рецидивлар ва операциядан кейинги асоратлар частотасини камайтиришдан иборат. Тадқиқотга 2019–2024 йиллар давомида даволанган 95 нафар бемор киритилди, улар назорат ва асосий гуруҳларга тақсимланди. Назорат гуруҳида қолдиқ бўшлиқни ишлов беришнинг анъанавий усуллари қўлланилди, асосий гуруҳда эса бетадин ва уни паст интенсив лазер нурланиши билан комбинацияси ишлатилди. Клиник ва иммунологик кўрсаткичлар, шунингдек махсус ва умумий операциядан кейинги асоратлар частотаси қиёсий таҳлил қилинди. Лазерли фотодинамик терапияни қўллаш натижасида махсус асоратлар частотаси 3,5 мартага, умумий асоратлар эса стандарт усулларга нисбатан 2,4 мартага ишончли камайганлиги аниқланди. Олинган натижалар эхинококкэктомиядан кейин қолдиқ бўшлиқни ишлов беришда комплекс ва индивидуал ёндашувнинг юқори самарадорлигини тасдиқлайди ҳамда жигарнинг кўп сонли ва рецидив эхинококкозини даволашда лазерли фотодинамик терапияни клиник амалиётга жорий этиш мақсадга мувофиқ эканлигини асослаб беради. Калит сўзлар: жигар эхинококкози, қолдиқ бўшлиқ, лазерли фотодинамик терапия, бетадин, повидон-йод, операциядан кейинги асоратлар, рецидив