<b>GPS TIZIMIDA O‘LCHASH NATIJASIGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR NOANIQLIGINI BAHOLASH VA DARAJALASH</b>
Abstract
Mazkur maqolada GPS navigatsiya tizimlarida amalga oshiriladigan o‘lchash jarayonlarining aniqligi va ishonchliligiga ta’sir ko‘rsatuvchi asosiy tashqi va ichki omillar har tomonlama tahlil qilingan. Tadqiqot davomida global joylashuvni aniqlash tizimlarida yuzaga keladigan xatolik va noaniqlik manbalari ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Xususan, ionosfera va troposferaning elektromagnit signallar tarqalishiga ko‘rsatadigan ta’siri, sun’iy yo‘ldoshlar joylashuvining geometriyasi (DOP ko‘rsatkichlari), multipat hodisasi, GPS qabul qilgichlarining texnik va funksional xarakteristikalari, shuningdek, inson omili bilan bog‘liq xatoliklar alohida omillar sifatida ko‘rib chiqilgan. Har bir omilning o‘lchash natijalariga ta’sir darajasi aniqlanib, ularning noaniqlik komponentlari miqdoriy baholangan. Tadqiqot natijalarini aniq ifodalash maqsadida hisoblash formulalari va jadval ko‘rinishidagi ma’lumotlardan foydalanilgan. Ushbu yondashuv orqali umumiy o‘lchash xatoligi aniqlanib, GPS tizimlarida aniqlikni oshirish bo‘yicha xulosalar chiqarilgan. Maqola natijalari geodeziya, navigatsiya va sun’iy yo‘ldosh texnologiyalari sohasidagi mutaxassislar uchun amaliy ahamiyatga ega