ВИРУСЛИ ГЕПАТИТ А КАСАЛЛИГИ ЭПИДЕМИК ЖАРАЁНИНИНГ ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТИ ХУДУДЛАРИ БЎЙИЧА НАМОЁН БЎЛИШИ
Abstract
Резюме. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг 2024 йилги Гепатит бўйича глобал ҳисоботига кўра, ушбу касаллик қурбонлари сони доимий равишда ўсиб бормоқда. Гепатит юқумли касалликлар орасида ўлим ҳолатлари сони бўйича дунёда иккинчи ўринда туради ва йилига 1,3 миллион инсон шу хасталикдан кўз юмади, бу кўрсаткич сил касаллигидан ўлим ҳолатлари билан бир хил. Бизнинг мамалакатимизда ва кўпгина бошқа давлатларда ҳозирги давргача вирусли гепатит А касаллиги билан касалланиш (инцидентлик) кўрсаткичи анча юқори. Ўзбекистонда вирусли гепатит А касаллиги билан касалланиш кўрсаткичи бугунги кунда ҳам баланд бўлиб, бу кўрсаткич ҳар 100 минг аҳолига 2010 йилда – 100 дан кўпроқ, аммо касалланиш кўрсаткичи 1990-йилларга нисбатан 3,7 баробар камайган. Хозирги кунда республикамизда барча вирусли гепатитларни олдини олишни такомиллаштириш мақсадида: Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2018 йил 27 август № 542 сонли Ўзбекистон Республикасида вирусли гепатитларнинг ташхисоти, давоси ва профилактикаси бўйича чора-тадбирларни янада такомиллаштириш тўғрисидаги буйруғи асосида чора-тадбирлар олиб борилмоқда. Охирги йилларда вирусли гепатит А (ВГА) билан касалланиш пасайиш тенденсиясига эга бўлсада, бу касалликнинг айрим ҳудудларда эпидемик портлаш тарзида учраб туриши қайд этилмоқда. Замонавий этапда ВГА касаллигининг клиник кечиши, эпидемиологик хусусиятлари ўзгарганлиги боис, бу касалликнинг эпидемиологик хусусиятларини ўрганишни тақозо қилади. Жиззах вилоятида бундай илмий изланишларни кўпайтириш, хозирги кунда эмлаш бўйича профилактик чора-тадбирларнинг самарадорлигини баҳолаш, вирусли гепатит А касаллиги профилактикаси ва эпидемиологик назоратини такомиллаштириш учун тадқиқотлар ўтказиш лозим. Калит сўзлар: вирусли гепатит А, эпидемиология, профилактика