ОНА ҚАНДЛИ ДИАБЕТИНИНГ ҲОМИЛАДОРЛИК ДАВРИДАГИ ТАЪСИРИДА ЯНГИ ТУҒИЛГАН ЧАҚАЛОҚЛАРДА УМУРТҚА ПОҒОНАСИНИНГ МОРФОЛОГИК ВА ФУНКЦИОНАЛ ЎЗГАРИШЛАРИ: КЛИНИК-МОРФОЛОГИК ТАДҚИҚОТ
Abstract
Резюме. Она қандли диабетининг ҳомиладорлик давридаги таъсири янги туғилган чақалоқларда умуртқа поғонасининг морфологик ва функционал ўзгаришларига олиб келиши мумкин бўлган жиддий муаммолардан биридир. Ушбу тадқиқотда гестацион диабет (ГД) ёки прегестацион диабетли оналардан туғилган неонаталларда умуртқа поғонасининг структуравий ўзгаришлари ва функционал бузилишлари (неврологик дефицит, ҳаракат чекланиши ва бошқа) клиник-морфологик жиҳатдан ўрганилди. Тадқиқот 100 нафар ГД ли ва 100 нафар соғлом оналардан туғилган чақалоқларни қамраб олди, уларда ультратовуш, 3D-MRI ва КТ ёрдамида вертебрал ўзгаришлар аниқланди. Натижалар шуни кўрсатдики, ГД ли оналар авлодида умуртқа поғонаси аномалиялари 2–3 баробар кўп учрайди, бу эпигенетик механизмлар ва гипергликемия таъсири билан боғлиқ. Тадқиқотда AI га асосланган морфометрия усули қўлланилиб, эрта диагностика алгоритми ишлаб чиқилди, бу неонатал сколиоз ва неврологик бузилишлар хавфини 30% га камайтиришга ёрдам беради. Ушбу иш миллий соғлиқни сақлаш тизимида ГД ни бошқариш протоколларини такомиллаштиришга ҳисса қўшади. Калит сўзлар: гестацион диабет, ҳомиладорлик, янги туғилган чақалоқлар, умуртқа поғонаси, морфологик ўзгаришлар, функционал бузилишлар, каудал регрессия синдроми, вертебрал аномалиялар, клиник-морфологик тадқиқот, эпигенетик механизмлар, эрта диагностика, AI морфометрия, неонатал сколиоз.