XALQARO TAJRIBADA PROGRESSIV SOLIQ MEXANIZMLARI

Ushbu maqola xalqaro tajribada, xususan OECD mamlakatlari (AQSh, Germaniya, Fransiya, Shvetsiya, Buyuk Britaniya va boshqalar) misolida progressiv soliqqa tortish mexanizmlarining qo‘llanilishi, afzalliklari va kamchiliklarini chuqur tahlil qiladi. Progressiv soliq stavkalari daromad solig‘i orqali iqtisodiy tenglikni ta’minlash, byudjet daromadlarini oshirish va ijtimoiy adolatni mustahkamlashdagi rolini o‘rganadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, progressiv tizim daromad tengsizligini (Gini koeffitsienti orqali) sezilarli darajada kamaytiradi, masalan, Skandinaviya mamlakatlarida yuqori marginal stavkalar (Shvetsiyada 57% gacha) past tengsizlik va yuqori ijtimoiy mobillikni ta’minlaydi. Biroq, yuqori stavkalar ishga rag‘batni pasaytirishi, soliqdan qochishni kuchaytirishi va kapital oqimini chet elga yo‘naltirishi mumkinligi empirik dalillar bilan tasdiqlangan. Xalqaro tajriba (OECD hisobotlari va IMF tadqiqotlari asosida) progressivlik darajasini mamlakatning iqtisodiy holati, infratuzilmasi va soliq administratsiyasi samaradorligiga moslashtirish zarurligini ta’kidlaydi. Shuningdek, globallashuv sharoitida yuqori daromadlilarning mobilligi progressivlikni cheklashi va xalqaro hamkorlik (masalan, global minimal soliq) zarurligini ko‘rsatadi.

Not yet translated