УЧ ШОХЛИ НЕРВДАГИ НЕЙРОЖАРРОҲЛИК АРАЛАШУВЛАРДАН КЕЙИНГИ КЎНГИЛ АЙНИШИ ВА ҚУСИШ ПРОФИЛАКТИКАСИНИ ОПТИМАЛЛАШТИРИШ
Abstract
Резюме. Мазкур мақолада уч шохли нервда ўтказилган нейрожарроҳлик аралашувлардан кейин юзага келадиган операциядан кейинги кўнгил айниши ва қусиш (ЎКАҚ) муаммоси ҳамда унинг профилактикасини оптималлаштириш масалалари чуқур илмий таҳлил қилинади ва ушбу асорат нейрожарроҳлик амалиётларида энг кўп учрайдиган ножўя ҳолатлардан бири бўлиб, беморларнинг 50–70% ида кузатилиши аниқланган ва бу тригеминал рефлекслар, вестибуляр аппарат ҳамда марказий қусиш марказининг фаоллашуви билан боғлиқ. Тадқиқотнинг асосий мақсади уч шохли нерв соҳасида бажарилган операциялардан кейин ОКАҚ профилактикасининг замонавий, патогенетик асосланган мултимодал ёндашувининг самарадорлигини баҳолашдан иборат бўлиб, тадқиқот доирасида 120 нафар бемор иштирок этган ва улар икки гуруҳга ажратилди: назорат гуруҳи (стандарт профилактика) ва асосий гуруҳ (ТИВА – пропофол асосида, комбинацияланган антиэметик терапия, опиоидларни чеклаш ва оптималлаштирилган инфузион терапия). Натижаларимиз шуни кўрсатдики, оптималлаштирилган профилактика стратегияси ОКАҚ частотаси, оғирлиги ва давомийлигини сезиларли даражада камайтиради. Айниқса, комбинацияланган антиэметик терапия (ондансетрон ва дексаметазон) ҳамда умумий анестезияда ТИВА усулининг қўлланилиши клиник самарадорликни оширган. Мақоламнинг илмий янгилиги шундаки, унда ОКАҚни камайтиришга қаратилган комплекс мултимодал ёндашув бир тизим сифатида асослаб берилган ҳамда унинг клиник амалиётда қўллаш самарадорлиги статистик жиҳатдан исботланган. Калит сўзлар: уч шохли нерв, тригеминал невралгия, нейрожарроҳлик, ТИВА, пропофол, антиэметик терапия, ондансетрон, дексаметазон, мултимодал профилактика, анестезиология, постоператив асоратлар