КЕСАРЧА КЕСИШДАН КЕЙИН БАЧАДОНДА НОМУСТАҲКАМ ЧАНДИҚ ШАКЛЛАНИШИНИНГ ХАВФ ОМИЛЛАРИ
Abstract
Резюме. Кесарча кесишдан кейин бачадонда номўстаҳкам чандиқ шаклланиши репродуктив асоратлар ва кейинги ҳомиладорлик хавфини оширувчи муҳим акушерлик муаммолардан бири ҳисобланади. Тадқиқотнинг мақсади бачадонда номўстаҳкам чандиқ шаклланишининг асосий хавф омилларини аниқлашдан иборат бўлди. Тадқиқотга анамнезида битта кесарча кесиш операциясини ўтказган 103 нафар аёл киритилди ва улар мустаҳкам чандиқли (n=66) ҳамда номўстаҳкам чандиқли (n=37) гуруҳларга ажратилди. Тадқиқот давомида клиник, ультатовуш, допплерометрик, морфологик ва иммунофермент текширув усуллари қўлланилди. Номўстаҳкам чандиқли аёлларда интергравидар интервалнинг 2 йилдан кам бўлиши 48,6%, анемия 43,2%, семизлик 32,4% ва варикоз касаллиги 27,0% ҳолларда аниқланиб, ушбу кўрсаткичлар мустаҳкам чандиқли аёлларга нисбатан ишончли даражада юқори эканлиги қайд этилди (p<0,05). Ультрасонографияда миометрий қалинлиги мустаҳкам чандиқли аёлларда 3,5±0,4 мм ни ташкил этган бўлса, номўстаҳкам чандиқли беморларда бу кўрсаткич 1,9±0,3 мм гача камайгани аниқланди (p<0,001). Допплерометрик текширувларда номўстаҳкам чандиқли аёлларда гипоперфузия ва қон оқими интенсивлигининг пасайиши устунлик қилгани кузатилди. Коллаген IV ва VI типлари миқдори номўстаҳкам чандиқли аёлларда сезиларли даражада пасайгани қайд этилди: мос равишда 201,6±18,4 ng/ml ва 164,3±14,2 ng/ml (p<0,001). Олинган натижалар бачадонда номўстаҳкам чандиқ шаклланишида интергравидар интервал қисқалиги, соматик касалликлар, васкуляризация бузилиши ҳамда коллаген ремоделяцияси муҳим хавф омиллари эканлигини кўрсатди. Калит сўзлар: кесарча кесиш, бачадон чандиғи, номўстаҳкам чандиқ, хавф омиллари, васкуляризация, допплерометрия, коллаген IV типи, коллаген VI типи, миометрий регенерацияси.