HIKMATLARNING DINIY-MA’RIFIY ASOSLARI
Abstract
Mazkur maqolada Ahmad Yassaviy ijodi asosida hikmatnavislik an’anasining shakllanishi va uning XII–XIX asrlarda davom etgan taraqqiyoti ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Muallif Devoni hikmat asarining turkiy tasavvuf adabiyotidagi o‘rni, uning g‘oyaviy manbalari hamda badiiy-estetik xususiyatlarini yoritadi. Tadqiqotda hikmat janrining shakllanishida Qur’oni karim va Hadis ta’limotlarining ta’siri, shuningdek, qadimgi turkiy og‘zaki ijod an’analari bilan bog‘liqligi tahlil qilinadi. Maqolada tasavvuf ta’limotining Turkiston hududida rivojlanish jarayoni, Yusuf Hamadoniy, Abduxoliq G‘ijduvoniy kabi mutasavviflar faoliyati hamda hikmatlarning xalq orasida tarqalishida ijroiylik va sinkretizm xususiyatlari muhim omil bo‘lgani asoslab beriladi. Shuningdek, hikmat janrining barmoq vazni, to‘rtlik shakli va xalqona ifoda uslubi orqali turkiy xalqlarning ma’naviy-ma’rifiy tafakkuriga ko‘rsatgan ta’siri yoritiladi.