SURXONDARYO SUV HAVZALARIDAGI, XONDIZA POLIMETALL RUDA KONI CHIQINDI OQOVA SUVLARI TARKIBIDAGI Ni(II) VA Co(II) IONLARINI SPEKTROFOTOMETRIK USULDA ANIQLASH
Abstract
Ushbu maqolada Surxondaryo suv havzalari hamda Xondiza polimetall ruda koni chiqindi oqova suvlari tarkibida uchrashi mumkin bo‘lgan Ni(II) va Co(II) ionlarini spektrofotometrik usulda aniqlash masalasi ilmiy-amaliy jihatdan tahlil qilindi. Xondiza koni polimetall xomashyo bazasi sifatida rux, qo‘rg‘oshin, mis, kumush va kadmiy kabi komponentlar bilan tavsiflanadi. OKMK ma’lumotlarida konda 17 mln tonna polimetall ruda zaxirasi mavjudligi, uning tarkibida 500 ming tonna qo‘rg‘oshin, 1 mln tonna rux, 130 ming tonna mis, 1500 tonna kumush va 6000 tonna kadmiy borligi qayd etilgan. Bunday geokimyoviy muhitda suv resurslarining og‘ir metall ionlari bilan ifloslanish ehtimoli doimiy monitoringni talab qiladi. Tadqiqotda Ni(II) ionini dimetilglioksim bilan, Co(II) ionini esa nitrozo-R tuzi asosidagi rangli kompleks hosil qilish reaksiyasi orqali aniqlash yondashuvi asoslandi. Spektrofotometrik tahlilning mazmuni, analitik bosqichlari, reagent tanlash mezonlari, optimal pH muhiti, kalibrlash grafigi, aniqlash chegarasi, takroriylik va amaliy qo‘llanish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi. Maqolada suv namunalarini olish, konservatsiya qilish, filtrlash, kompleks hosil qilish va optik zichlikni o‘lchash tartibi ilmiy asosda bayon etildi.