MIRZO ULUG'BEK − O'RTA ASRLAR AMALIY ASTRONOMIYASIDA EMPIRIK BURILISH YASAGAN OLIM SIFATIDA

Mirzo Ulug‘bek (1394–1449), buyuk sarkarda Amir Temurning nabirasi, tarixda hukmdorlik mas’uliyati bilan olimlik faoliyatini uyg‘unlashtira olgan noyob shaxs sifatida ajralib turadi. U Samarqand va keyinchalik Temuriylar imperiyasi hukmdori sifatida poytaxtni ilm-fan markaziga aylantirdi. Ayniqsa, 1429-yilda Samarqand rasadxonasining barpo etilishi bu jarayonda muhim ahamiyat kasb etdi. Uning eng mashhur asari − “Zij-i Ko‘ragoniy” o‘rta asrlar davrida eng aniq yulduzlar katalogi va astronomik jadvallarni o‘z ichiga olgan bo‘lib, unda 1018 ta yulduz koordinatalari mislsiz aniqlikda qayd etilgan. Astronomiyadan tashqari, u matematika va tarix fanlariga ham katta hissa qo‘shgan, xususan, “To‘rt ulus tarixi” asari bunga misoldir. 1449-yildagi fojeali vafotiga qaramay, Ulug‘bekning ilmiy merosi asrlar davomida islom olami, Hindiston va Yevropa astronomiyasiga kuchli ta’sir ko‘rsatdi. Ushbu maqolada uning hayoti, ilmiy faoliyati va jahon astronomiyasidagi o‘rni keng yoritiladi.

Not yet translated