YAPON YOZUV TIZIMI: KANJI, HIRAGANA VA KATAKANA TIZIMINING LINGVISTIK XUSUSIYATLARI
Abstract
Yapon tili dunyodagi eng murakkab va o‘ziga xos tillardan biri hisoblanadi. Ushbu murakkablikning asosiy sabablaridan biri yapon yozuv tizimining bir vaqtning o‘zida bir nechta grafik shakllardan tashkil topganligidir. Yapon tilida kanji, hiragana va katakana tizimlari parallel ravishda qo‘llanadi va ular birgalikda yagona yozuv mexanizmini hosil qiladi. Bu holat boshqa ko‘plab tillarda uchramaydi. Ko‘pchilik tillar bir xil alifbo yoki yozuv tizimidan foydalansa, yapon tilida uch xil grafik tizimning birgalikda ishlatilishi tilning lingvistik va madaniy jihatdan nihoyatda boy ekanligini ko‘rsatadi.Yapon yozuv tizimi faqat oddiy yozish vositasi emas, balki tilning grammatik tuzilishi, tarixiy taraqqiyoti, madaniy qarashlari va fikrlash tarzini aks ettiruvchi murakkab lingvistik hodisadir. Kanji ma’no ifodalovchi belgilar sifatida xizmat qilsa, hiragana grammatik munosabatlarni ifodalashga yordam beradi, katakana esa tashqi tillardan kirib kelgan birliklarni va stilistik maqsadlarni ifodalaydi. Shu sababli yapon yozuv tizimi tilshunoslikda grafik-lingvistik integratsiyaning eng yorqin namunalaridan biri sifatida qaraladi.