O'ZBEKISTON IQLIM SHAROITIDA MODULLI KAM QAVATLI TURAR-JOY UYLARINING NAZARIY ASOSLARI
Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasining keskin kontinental iqlim sharoitida modulli kam qavatli turar-joy uylarini shakllantirishning nazariy asoslari tizimli tahlil qilingan. Modulli arxitekturaning iqtisodiy, ekologik va ijtimoiy afzalliklari, jahon tajribasidagi yetakchi yo‘nalishlar – Yaponiya (Sekisui House), Germaniya (Passivhaus), Kanada (SEED panel), Kosta-Rika (No Footprint House), Koreya Respublikasi (KICT cho‘l modeli) va Qozog‘iston (Markaziy Osiyo uchun adaptatsiya) misolida o‘rganilgan. Shuningdek, O‘zbekiston milliy an’anaviy arxitekturasida shakllangan iqlimiy moslashuv tamoyillari – hovli-ayvon tizimi, qalin devorlar, tabiiy shamollatish va suv elementlari – zamonaviy modulli tizimlar bilan uyg‘unlashtirish imkoniyatlari asoslab berilgan. Maqolada xorijiy ilg‘or texnologiyalar va mahalliy qurilish amaliyoti o‘rtasidagi ilmiy bo‘shliq aniqlanib, uni bartaraf etish yo‘nalishlari ko‘rsatilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, Koreyaning passiv cho‘l modulli texnologiyasi, Germaniyaning Passiv uy standarti va Yaponiyaning seysmik xavfsizlik tizimlarini O‘zbekistonning an’anaviy hovli-ayvon tamoyillari bilan sintez qilish orqali energiya samarador, iqtisodiy jihatdan maqbul va milliy madaniy kodga mos keluvchi modulli uylarning yangi tipologiyasini yaratish mumkin degan ilmiy gipoteza asoslanadi.