GALILEY GEOMETRIYASI ELEMENTLARIDAN FOYDALANIB UCHBURCHAKLARNI YUZINI TOPISH
Abstract
Ushbu maqolada Galiley geometriyasi elementlaridan foydalangan holda tekislikdagi geometrik shakllar — uchburchak, parallelogramm, trapeziya va ellips — uchun yuz hisoblash formulalari keltirilgan va isbotlangan. Galiley geometriyasi Psevdo-Evklid geometriyalaridan biri boʻlib, unda masofa, burchak va aylana tushunchalari Evklid geometriyasidagidan tubdan farq qiladi. Maqolada uchburchak yuzi uchun toʻrtta original teorema isbotlangan: birinchi teorema asosi va balandligi orqali, ikkinchisi uchlardan oʻtuvchi parabola (sikl) orqali, uchinchisi ikki tomon va ular orasidagi burchak orqali, toʻrtinchisi esa uchburchak barcha burchaklari va bir tomoni orqali ifodalanadi. Shundan soʻng Galiley manosidagi parallelogramm, trapetsiya yuzlari va ellips bilan chegaralangan sohaning yuzi aniqlangan. Isbotlangan formulalarning Evklid geometriyasidagi analogik formulalar bilan mazmuniy oʻxshashligiga alohida eʻtibor qaratilgan. Natijalar planimetriyada yangi masalalar yechish hamda oʻquvchilarda noevklid geometriyaga oid tasavvurni shakllantirish uchun qoʻllanilishi mumkin.