АБДУЛЛА ҚОДИРИЙ КАШФИЁТИ ВА СЎЗ ҚЎЛЛАШ МАҲОРАТИ

Ушбу мақолада улуғ ўзбек адиби Абдулла Қодирий икки роман ёзганидан сўнг жаҳон адабиётида “ўзбек романлари” тушунчаси пайдо бўлганлиги баён қилинган. Муаллиф ўз фикрини адабиётшунос олим Е.Э.Бертельснинг асосли изоҳи билан тасдиқлаган. Шунингдек Абдулла Қодирийдаги сўз қўллаш маҳоратининг бошқа адиблардан фарқланиб туришини алоҳида таъкидланган. Ёзувчининг “Ўткан кунлар” романидаги сюжет воқеалари аниқ луғавий бирликлар доирасида ривожланиб боргани қайд этилган. Абдулла Қодирий асарида қўллаган муҳим ифодалар исбот келтириш, қиёслаш ва қарама-қарши қўйиш усуллари орқали ёритиб берилган. Ҳар бир фикр тасдиғи учун тошбитик, луғат, ўқув қўлланма, илмий асар ва монографиялардан иқтибослар келтирилган. Ёзувчи асарида моҳирона қўлланган синонимлар ҳамда бадиий қолиплар ҳақида кенг изоҳлар шарҳланган. Ўз навбатида адиб томонидан ишлатилган қофияли наср, метафора, ўхшатиш ва истиора каби бадиий санъатларининг аҳамияти очиб берилган. Таҳлил давомида Абдулла Қодирийнинг ўзбекона ва исломий тарбия масаласига, ўзбекларнинг тўй-маросимлари, кийиниш маданияти ва миллий урф-одатларига катта эътибор қаратганганлигига алоҳида урғу берган. Шу аснода синчков адиб сўзларнинг кўп ва кенг маънолилигидан ҳамда мос иборалардан ўз ўрнида фойдалангани атрофлича изоҳланган. Муаллиф Абдулла Қодирийнинг ўзига хос услубда ўзбек миллий романларини яратганлигини исботлаб берган. Бунда у ўзбек тилининг кенг имкониятлари ва ўзининг ёзувчилик қобилиятидан унумли фойдаланганлиги аниқ эътироф этилган.

Перевод пока недоступен