ЖАДИД МАКТАБЛАРИДА ҒАЗАЛ ЎҚИТИШ ТАЖРИБАЛАРИ ҲАҚИДА

Миллий методикамиз узоқ ривожланиш йўлини босиб ўтди. Бу йўлда бой тажрибалар тўпланди. Улардаги энг устувор жиҳатлардан бири — таълим ва тарбиянинг уйғунлигига эришишга асосланганлигидир. Айни мана шу жиҳатнинг мунтазам ва узлуксизлиги таълим-тарбия жараёнининг кафолатланишини таъминлаган эди. Шунга қарамай, бу ривожланиш бир текисда кечган эмас: ушбу жараёнда кўплаб ўзгаришлар, янгиланишлар, хато ва камчиликлар ҳам учрайди. Ушбу силсилада мумтоз жанрлар тизими, хусусан, ғазал жанрини ўрганиш ҳам алоҳида, ўзига хос ўринга эга. Зеро, ғазал ўтмиш мумтоз адабиётимиздаги энг фаол ва оммавий жанрлардан. Шунга кўра, у қадимдан нафақат миллий методикамизнинг, балки миллий таълим-тарбия жараёнининг ҳам ажралмас қисмига айланиб улгурган. Ушбу мақолада жадидчилик ҳаракатининг йирик намояндалари Мунавварқори Абдурашидхонов, Абдурауф Фитрат ва Абдулла Авлонийнинг янги усулдаги мактаблар учун ёзилган дарслик ва ўқув қўлланмалари, илмий-танқидий мақолаларига таяниб, ХХ аср бошларидаги мактабда ғазал жанрини ўқитишга оид тажриба ва қарашлар таҳлил этилган. Уларнинг ўз давридаги дарслик ва ўқув қўлланмалари учун ўқитиш воситалари, жумладан, ғазалларни танлашдаги принциплари, ўқитишда қўллаган усуллари ўрганилиб, бу борадаги ҳаракатларнинг илмий-методик баҳосини беришга ҳаракат қилинган. Шунингдек, мазкур усулларнинг бугунги замонавий адабий таълимдаги ўрни ва аҳамияти қиёслаб кўрсатилган.

Перевод пока недоступен