Когнитивлик тушунчасининг эпистемологик таҳлили
Аннотация
Ушбу мақолада фалсафа ва психологияда кенг тарқалаётган когнитивлик муаммоси, унинг эпистемологик талқини, келиб чиқиши, генезиси ва илмий, ижтимоий аҳамияти ҳақида тахлилий маълумотлар келтирилган. Когнитологик изланишлар доирасида шаклланаётган креативлик концепцияси фанлараро тадқиқот объекти бўлиб психология, фалсафа, иқтисодиёт, генетика, компьютер технологияси, нейрофизиология, эвристика каби илмий йўналишлар интеграциясини тақозо этади. Ушбу тадқиқот ишимизда эса когнитив эпситемологик конструктивизм нуқтаи назаридан тадқиқ қилинган илмий тафаккур тарзининг фан тараққиётида танқидий рационализм, конструктив эпистемология, когнитология сингари замонавий фан йўналишлари таъсирида вужудга келувчи ички эвристик хусусиятлари, билишдаги фаол конструктив роли, унинг истиқболдаги имкониятлари очиб берилган. Когнитивлик кенг маънода тафаккурда намоён бўладиган инсон билиш қобилияти бўлиб, интеллектуал (ақлий) фаолиятнинг жамланмасидир. Бу ҳам конструктив жараён, ҳам тафаккур тарзи креативлигини намоён бўлишидир. Ушбу бобда когнитивлик, унинг моҳияти, эволюцияси хусусида фикр юритилади.