YUKLAMALARDA SINKRETIKLIK VA POLISEMANTIKLIK

Maqolada lingvistik sinkretizmning namoyon bo‘lishida yuklamalar sinkretizmi zamonaviy fenomen sifatida ko‘riladi. O‘zbek tilshunosligida sinkretizm sifatlarning otlashishi (subs-tantivatsiya) hodisasini o‘rganish bilan boshlangan. Keyin boshqa mustaqil so‘zlarda ham sinkretizm mavjudligi to‘g‘risida tadqiqot ishlari olib borilgan. Ammo yordamchi so‘zlarda sinkretizm hodisasi o‘rganilmagan. Yuklamalar vazifasiga ko‘ra yuklama, yuklama-bog‘lovchi, bog‘lovchi, bog‘lovchi-yuklama turlariga bo‘linadi. Maqolada -ki, -da, -u(-yu), -ku, -mi, -chi yuklamalari tahlil qilingan. -ki yuklamasi taʼkidlovchi yuklama vazifasidan tashqari taʼkid bog‘lovchi vazifasini ham bajaradi. -da yuklamasi uyushiq bo‘laklarda va qo‘shma gaplarda bog‘lovchi vazifasini ham bajaradi. -u(-yu) yuklamasi uyushiq feʼl kesimlari orasida kelganda biriktiruvchi va zidlovchi bog‘lovchi vazifasini bajaradi, bu holatda ammo, lekin, biroq zidlovchi bog‘lovchilari zidlik maʼnosini kuchaytiruvchi yuklama vazifasida keladi. -ku yuklamasi, asosan, to‘ldiruvchi ergash gapli qo‘shma gaplarda yuklama-bog‘lovchi vazifasini bajaradi. -chi yuklamasi so‘roq mazmunli to‘ldiruvchi ergash gapni bosh gapga biriktiruvchi vosita vazifasini bajaradi. -mi yuklamasi so‘roq mazmunini berishdan tashqari gapdagi ayrim bo‘laklarni, ergash gapli qo‘shma gaplarni va ko‘chirma gaplarni bog‘lash, biriktirish uchun xizmat qiladi.

Перевод пока недоступен