NOGIRONLAR OVQATLANISHINING OMILLI TAHLILI: TIZIMLI ADABIYOTLAR SHARHI

Annotatsiya. Nogironlar ovqatlanishi zamonaviy jamoat salomatligi tizimida eng dolzarb va ko‘p omilli muammolardan biri hisoblanadi. Ushbu toifadagi shaxslarning sog‘lig‘i nafaqat asosiy kasallik bilan, balki ularning ovqatlanish xususiyatlari, metabolik jarayonlari hamda ijtimoiy sharoitlari bilan ham chambarchas bog‘liqdir. So‘nggi yillarda olib borilgan ilmiy tadqiqotlar nogironlar orasida ovqatlanish buzilishlari keng tarqalganligini, xususan oqsil-energetik yetishmovchilik, mikroelement tanqisligi va ortiqcha vazn kabi holatlar bir vaqtning o‘zida uchrashini ko‘rsatmoqda. Mazkur maqolaning maqsadi nogironlar ovqatlanishining asosiy omillarini tizimli tahlil qilish va mavjud ilmiy adabiyotlar asosida ularning ovqatlanish statusiga ta’sir qiluvchi determinantlarni aniqlashdan iborat. Tadqiqot davomida 2010–2025 yillar oralig‘ida chop etilgan ilmiy maqolalar Scopus, PubMed, Web of Science va Google Scholar bazalaridan tanlab olindi va tahlil qilindi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki, nogironlar ovqatlanishi biologik, ijtimoiy va iqtisodiy omillarning murakkab o‘zaro ta’siri natijasida shakllanadi. Xususan, harakat faolligining pasayishi energiya almashinuvi buzilishiga olib keladi, bu esa semirish yoki aksincha ozib ketish bilan kechadi. Bundan tashqari, ovqatlanishdagi nomutanosiblik mikroelementlar yetishmovchiligini keltirib chiqaradi, bu esa immun tizim faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Shu bilan birga, parvarish sifati, ovqatlanish madaniyati va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash darajasi nogironlar ovqatlanishida muhim rol o‘ynashi aniqlangan. Mazkur maqolada keltirilgan natijalar nogironlar uchun individual yondashuv asosida ratsional ovqatlanish tizimini ishlab chiqish zarurligini asoslaydi hamda ushbu yo‘nalishda profilaktik choralarni kuchaytirish lozimligini ko‘rsatadi.

Перевод пока недоступен