Мўътазилийлик оқими ақидавий қарашларининг ўзига хос хусусиятлари
Аннотация
Мақолада калом илмида “фикр эркинлиги тарафдорлари” дея таърифланган, ақлни бирламчи санаган мўътазилийлик оқими ва унинг асосий ғоялари ҳақида сўз боради. Хусусан, мўътазилийларнинг давлат бошқаруви ҳақидаги фикрлари ҳамда уларнинг бугунги кундаги адашган фирқалар томонидан асос қилиб олингани атрофлича таҳлил қилинган. Шу билан бирга, тақдир, ризқ, инсоннинг яхши ва ёмон амаллари, жаннат ва дўзахнинг яратилганлиги, қабр азоби, бандаларнинг охиратда бўладиган ҳисоб-китоби юзасидан мўътазилийларнинг қарашлари баён этилган. Бундан ташқари, ашъарийлар ва мотуридийларнинг айни шу ҳақдаги қарашлари қиёслаш учун тақдим этилган. Мўътазилийларнинг ҳар бир ғоясига аҳли сунна вал жамоа олимлари томонидан Қуръон ва ҳадислар асосида берилган раддиялар таҳлил қилинган. Жумладан, мотуридийлик таълимотининг ёрқин намояндаси Абул Муин Насафийнинг мўътазилийлар ғояларига берган раддиялари тадқиқ қилинган.
Ҳали таржима қилинмаган