15. YÜZYIL ANADOLU SAHASI TÜRKÇE METİNLERDE TAKIMYILDIZLAR
Аннотация
Bu makale, 14. ve 15. yüzyıl Anadolu sahasına ait üç mesnevî olan Ahmedî’nin İskendernâme’si, Firdevsî-i Tavil’in Daʿvet-nâme’si ve anonim ʿAcâʾibü’l-Mahlûkāt adlı eserlerde yer alan takımyıldız adlarını inceleyerek, bu verilerin İslam astronomi geleneği içerisindeki yerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel amacı, bu edebî metinlerde geçen yıldız sayıları ve takımyıldız adlarının, Batlamyus’un Almagest’i ve Abdurrahmân es-Sûfî’nin Kitâbü Suveri’l-Kevâkibi’s-Sâbite adlı eserleriyle olan ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışmada karşılaştırmalı analiz yöntemi benimsenmiş; yıldız sayımları, takımyıldız adlandırmaları ve sembolik anlatımlar sistematik olarak ele alınmıştır. Ayrıca yıldızların işlevsel kullanımları (yön tayini, hastalıkları iyileştirme inancı gibi) da değerlendirilecektir. Elde edilen bulgular, klasik Türk mesnevîlerinde geçen takımyıldız adlarının, İslam astronomi kaynaklarına dayandığını ve Batlamyus ile es-Sûfî’nin etkisini açıkça yansıttığını göstermektedir.