ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ В ОБРАЗОВАНИИ: ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ АДАПТИВНОГО ОБУЧЕНИЯ И ФОРМИРОВАНИЯ ЛИЧНОСТИ ОБУЧАЮЩЕГОСЯ
Аннотация
Maqolada raqamli transformatsiya sharoitida zamonaviy ta'lim tizimiga sun'iy intellekt texnologiyalarining ta'sir etish xususiyatlari ko'rib chiqiladi. O'zbekiston Respublikasining sun'iy intellektni rivojlantirish va uni ta'lim amaliyotiga joriy etish sohasidagi davlat tashabbuslari tahlil qilinadi. O'quvchilarning individual-psixologik xususiyatlarini hisobga olgan holda, moslashuvchan ta'lim tizimlarida sun'iy intellektni qo'llash va ularning o'qitishni individuallashtirishdagi roliga alohida e'tibor qaratiladi. Sun'iy intellektning o'qituvchi faoliyatini optimallashtirish, rutin jarayonlarni avtomatlashtirish va ta'lim jarayoni samaradorligini oshirish imkoniyatlari ochib beriladi. Alohida ravishda, sun'iy intellektning o'quvchilarning kognitiv jarayonlari va shaxs shakllanishiga ta'siri tahlil qilinadi, uning ambivalent xususiyati qayd etiladi, bu esa ham ijobiy ta'sirlarni (kognitiv funktsiyalarni rivojlantirish, motivatsiyani oshirish, o'qitishni individuallashtirish), ham potentsial xavflarni (mustaqil fikrlashni pasaytirish, kognitiv passivlikni shakllantirish, algoritm qarorlariga bog'liqlik) o'z ichiga oladi. Ta'limning gumanistik va qadriyatli asoslarini saqlab qolish, shuningdek, maqsad qo'yish va ta'lim qarorlarini qabul qilishda insonning yetakchi roli zarurligi ta'kidlanadi. The study highlights the potential of AI to optimize teaching activities, automate routine educational tasks, and improve the overall efficiency of the learning process. At the same time, the influence of AI on cognitive processes and personality development of students is considered. This influence is described as ambivalent, including both positive effects—such as enhancement of cognitive abilities, increased motivation, and individualized learning—and potential risks, including reduced independent thinking, cognitive passivity, and growing dependence on algorithmic decision-making.