JAMOAT JOYLARIDA MOBIL QURILMALAR O'G'IRLIGI VA "SIM-SWAPPING" (SIM-KARTANI ALMASHTIRISH) HUQUQBUZARLIKLARINING MA'MURIY-HUQUQIY PROFILAKTIKASI VA ZAMONAVIY TAHLILI
Аннотация
Ushbu ilmiy maqolada raqamlashtirish sharoitida jamoat joylarida sodir etiladigan an’anaviy mulkiy huquqbuzarliklar (mobil telefonlar o‘g‘irligi)ning kiber-jinoyatlarga, xususan, "SIM-swapping" (SIM-kartani almashtirish yoki qayta tiklash) firibgarligiga aylanib ketish mexanizmlari ilmiy-amaliy jihatdan tahlil qilingan. Mobil qurilmalarni o‘zlashtirish orqali shaxsning bank va elektron hisoblariga noqonuniy kirish holatlarining kriminologik va ma’muriy-huquqiy tabiati ochib berilgan. Shuningdek, ichki ishlar organlari faoliyatiga raqamli kriminalistika va yuqori texnologik politsiya (High-tech policing) imkoniyatlarini joriy etish, huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olish (profilaktika qilish) hamda O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksini (MJtK) takomillashtirish yuzasidan aniq va asoslangan takliflar ishlab chiqilgan. В данной научной статье с научно-практической точки зрения анализируются механизмы трансформации традиционных имущественных правонарушений (краж мобильных телефонов), совершаемых в общественных местах в условиях цифровизации, в киберпреступления, в частности в мошенничество типа «SIM-swapping» (подмена или незаконное восстановление SIM-карт). Раскрыта криминологическая и административно-правовая природа незаконного доступа к банковским и электронным счетам личности путем незаконного завладения мобильными устройствами. Также разработаны конкретные и обоснованные предложения по внедрению возможностей цифровой криминалистики и высокотехнологичной полиции (High-tech policing) в деятельность органов внутренних дел, раннему предупреждению правонарушений и совершенствованию Кодекса Республики Узбекистан об административной ответственности. This scientific article provides a scientific and practical analysis of the mechanisms by which traditional property offenses (theft of mobile phones) committed in public places under the conditions of digitalization transform into cybercrimes, particularly "SIM-swapping" fraud. The criminological and administrative-legal nature of unauthorized access to a person's bank and electronic accounts through the misappropriation of mobile devices is revealed. Specific and well-grounded proposals have also been developed for integrating the capabilities of digital forensics and high-tech policing into the activities of internal affairs bodies, for the early prevention of offenses, and for improving the Code of the Republic of Uzbekistan on Administrative Liability.