AXBOROT TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA SODIR ETILADIGAN JINOYATLARNI FOSH ETISH TAKTIKASI VA METODIKASI
Аннотация
Mazkur ilmiy maqolada axborot texnologiyalari (kiber-makon) yordamida sodir etiladigan jinoyatlarni fosh etishning zamonaviy taktikasi va metodikasi kompleks tahlil qilingan. An'anaviy tezkor-qidiruv faoliyatidan raqamli makondagi (Digital Forensics) operatsiyalarga o'tish zarurati ilmiy asoslangan. Maqolada kiber-firibgarlik, ma'lumotlarni o'g'irlash va "Darknet" tarmog'idagi jinoyatlarni Ochiq manbalar razvedkasi (OSINT), IP-treking va blokcheyn analitikasi kabi usullar yordamida aniqlash taktikasi yoritilgan. Shuningdek, elektron dalillarni to'plash, "High-tech policing" usullari hamda ichki ishlar organlarining "E-Ma’muriy ish" tizimini kiber-jinoyatlarni fosh etishdagi axborot bazasi sifatidagi o'rni ochib berilgan. AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya va Janubiy Koreyaning kiber-politsiya borasidagi ilg'or xorij tajribasi qiyosiy o'rganilib, O'zbekiston milliy jinoyat-protsessual qonunchiligini takomillashtirish hamda kiberxavfsizlik sohasidagi tadqiqotlarni OJS va SCOP.UZ kabi xalqaro va milliy platformalarda indeksatsiya qilish yuzasidan aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan. В данной научной статье проводится комплексный анализ современной тактики и методики раскрытия преступлений, совершаемых с использованием информационных технологий (в киберпространстве). Научно обоснована необходимость перехода от традиционной оперативно-розыскной деятельности к операциям в цифровой среде (Digital Forensics). В статье освещена тактика выявления кибермошенничества, кражи данных и преступлений в сети «Darknet» с использованием таких методов, как разведка по открытым источникам (OSINT), IP-трекинг и блокчейн-аналитика. Также раскрыты методы сбора электронных доказательств, подходы «High-tech policing» и роль системы «Е-Административное дело» органов внутренних дел как информационной базы в раскрытии киберпреступлений. Изучен передовой зарубежный опыт киберполиции США, Великобритании, Германии и Южной Кореи, разработаны конкретные научно-практические предложения по совершенствованию национального уголовно-процессуального законодательства Узбекистана и индексации исследований в сфере кибербезопасности на международных и национальных платформах, таких как OJS и SCOP.UZ. This scientific article provides a comprehensive analysis of modern tactics and methodology for detecting crimes committed using information technologies (in cyberspace). The necessity of transitioning from traditional operational-search activities to operations in the digital environment (Digital Forensics) is scientifically substantiated. The article highlights the tactics of detecting cyber fraud, data theft, and crimes on the "Darknet" using methods such as Open Source Intelligence (OSINT), IP tracking, and blockchain analytics. Methods for collecting electronic evidence, "High-tech policing" approaches, and the role of the "E-Administrative Case" system of internal affairs bodies as an information base in detecting cybercrimes are also revealed. The advanced foreign experience of cyber police in the USA, the UK, Germany, and South Korea was comparatively studied, and specific scientific and practical proposals were developed for improving the national criminal procedural legislation of Uzbekistan and indexing research in the field of cybersecurity on international and national platforms such as OJS and SCOP.UZ.