ШИМОЛИ-ҒАРБИЙ БАҚТРИЯДА “КАТТА ЮЕЧЖИНЛАР”НИНГ ЎТРОҚЛАШУВ ЖАРАЁНИ (АРХЕОЛОГИЯ, АНТРОПОЛОГИЯ ВА ЁЗМА МАНБАЛАРНИНГ ҚИЁСИЙ ТАҲЛИЛИ)

ХХ асрнинг 80-йилларидан бошлаб “Катта юечжинларнинг”Шимолий Бақтрияга миграциясимуаммолари тадқиқ этиб келинмоқда. Бу давр мобайнида кўп сонли тарихий ва археологик ман-балар нашр этилган бўлиб, уларда “Катта юечжинларнинг”Шимолий Бақтрияга юриши, улар-нинг мазкур ҳудудда жойлашуви ва қайси этносга мансублиги, шунингдек, Кушон подшолигинингшаклланишидаги ўрни масалалари ёритилган. Тадқиқотлар натижалари эрамиздан аввалги Iасрдан бошлаб Шимолий Бақтрияда урбанизацион жараёнлар жадал кечганлиги ва бу жараён-ларда “Катта юечжинлар” ҳам муҳим ўрин тутганлигини кўрсатмоқда.Мақолада илк маротаба Окс-Амударёдан шимолий тарафда, эрамиздан аввалги II асрнинг тўр-тинчи чорагидан Кушон подшолиги даври (I–III аср ўртаси) мозор қўрғонлари ва қабристонла-рининг географик жойлашувига кўра, “Катта юечжинларнинг”қуйидаги чорвачилик-ўтроқла-шув ҳудудлари аниқланган ҳамда таърифи келтирилган. Муаллифлар томонидан қуйидагиасосий зоналар белгиланган: Бойсун-Бандихон, Термиз ва унинг атрофи, Айритом-Хотинработ,Вахшувар-Далварзинтепа, Тўпаланг-Холчаён-Боботоғ шимолий-ғарбий ён бағри, Ҳисор воҳаси,Бишкент воҳаси, Тахти Сангин-Вахш дарёси ўнг қирғоғи, Тошработ-Куҳитанг ва ҳ.к.Археология, антропология ва ёзма манбаларнинг қиёсий таҳлили “Катта юечжинлар”нинг Ши-молий Бақтрияда ўтроқлашув жараёни босқичма-босқич амалга ошганлиги, шунингдек, Кушонподшолигининг ташкил топишида Гуйшуан (кушон) ябғуси билан бир қаторда, бошқа ябғулар-нинг ҳам бу жараёнда муҳим ўрин эгаллаганлигини кўрсатмоқда.

Hali tarjima qilinmagan