KOORDINATSION O‘ZAKLI METALL KLASTERLAR ASOSIDA SIS-TRANS KONFORMATSIYALARNING SELEKTIV KATALITIK FAOLIYATGA TA’SIRI.
Litsenziya: cc-by
Annotatsiya
Ushbu maqolada koordinatsion o‘zakka ega bo‘lgan metall klasterlarda sis- va trans-konformatsiyalarning selektiv katalitik faoliyatga ta’siri o‘rganildi. Tadqiqotda sis/trans izomeriyaning fazoviy joylashuvi, ligandlararo o‘zaro ta’sirlar va elektron zichlik taqsimotiga bog‘liq ravishda katalizda qanday farq qilishi aniqlashtirildi. Kvant-kimyoviy DFT hisoblashlari asosida turli izomerlarning energetik barqarorligi, HOMO–LUMO oralig‘i, dipol momentlari va reaktsion faollik ko‘rsatkichlari baholandi. Shuningdek, model reaktsiyalar orqali sis va trans konfiguratsiyalarning katalitik selektivligi eksperimental jihatdan tekshirildi. Olingan natijalar sis izomerlarning ba’zi hollarda yuqori katalitik faollik va selektivlik ko‘rsatishini, ayniqsa ligandlar markaziy o‘zak bilan faol fazoda yaqinroq joylashganda, isbotladi. Bu esa komplekslarning uch o‘lchamli konfiguratsiyasi va elektron strukturasining katalitik mexanizmlarga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatadi. Maqola natijalari asosida sis/trans izomeriyaning amaliy ahamiyatiga doir tavsiyalar ishlab chiqildi. Ular yangi avlod selektiv katalizatorlar yaratishda muhim nazariy va amaliy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.