Asosiy kontentga oʻtish
Maqola

GAZİ ZAHÎREDDÎN MUHAMMED BÂBÜR’ÜN İNANÇ DÜNYASI

Isroiljon SuloymonovSamarkand State UniversityShahlo YunusovaInstitute of Central Asian Peoples’ Languages and Culture under Samarkand State University named after Sharof RashidovNurali HamidovInstitute of Central Asian Peoples’ Languages and Culture under Samarkand State University named after Sharof Rashidov
2026tr
ABI

Annotatsiya

Bu çalışmada 15-16. yüzyıllarda Mâverâünnehir ve Horasan bölgelerindeki içtimai, siyasi, edebî-kültürel hayat ve Timurlular arasındaki karşılıklı çatışmalar Zahîreddîn Muhammed Bâbür’ün görüşleri ve inanç dünyası üzerinden incelemiştir. Sözkonusu süreçte Nakşibendi mezhebi ve temsilcilerinin mevcut düzensizliklerin giderilmesi ve kaosun düzenlenmesi yönündeki faaliyetlerine de değinilmiştir. Özellikle Nakşibendi tarikatının toplumun manevi hayatındaki rolü, etki alanı, halk arasında barış ve huzurun sağlanması, devletin ve toplumun refahının sağlanması gibi evrensel konuların teşvik edilmesinin önemi, adalet ve hukukun üstünlüğü örnekler üzerinden tetkik edilmiştir. Dünyanın yaratılışından bu yana birbirine zıt iki kavram (iyilik-kötülük) üzerinden mücadelenin devam ettiği malumdur. Bu mücadelelerde bazen bir taraf galip gelir, bazen diğer taraf galip gelir, bazen de bu güçler arasında eşitlik sağlanır. Bu maddi dünyada mutlak iyilik olmadığı gibi, sonsuz kötülük de yoktur ve aralarındaki mücadele devam etmektedir. Konuya bu açıdan bakacak olursak zafer ve yenilgi, insanlığın başlangıcından bu yana hayatın içinde olan kavramlardır. Elbette burada zafer ve yenilgi kavramları dış dünyaya dönük mücadele ve savaş açısından değil, aynı zamanda batıni ve manevi yönüyle ele alınmıştır. Edebiyatın asıl görevi insanın iç ve dış niteliklerini anlatmak olduğundan bu makalede, insanın içinde oluşan zafer ve yenilgi kavramları üzerinde durulmuştur. Ayrıca insanın nefsini yenmesi, yani nefsine galip gelmesi, imanındaki sebatını göstermesi bakımından mühimdir. Eğer nefis bir insanı mağlup ederse, o zaman kişi nefsine tabi olur ve bütün kötülükler de bundan kaynaklanır. Özellikle Hz. Adem’in nefis dolayısıyla cennetten yeryüzüne indirilmesi hadisesine ve bu durumun insanlığa ibret arz eden taraflarına da değinilmiştir.

Hali tarjima qilinmagan

Identifikatorlar

Iqtiboslar va manbalar