ЁШЛАРДА ЭНЕРГЕТИК ИЧИМЛИКЛАР ИСТЕЪМОЛИ БИЛАН БОҒЛИҚ КЛИНИК-ФУНКЦИОНАЛ ВА МЕТАБОЛИК ЎЗГАРИШЛАРНИ БАҲОЛАШ

Резюме. Ёшлар орасида энергетик ичимликлар қабул қилиниши юрак-қон томир тизими ва алмашинув жараёнларида сезиладиган, аммо кўпинча кеч аниқланадиган силжишларни юзага келтиради, шунинг учун клиник-фунционал ва метаболик хавфни бир вақтда баҳолаш зарурати сақланиб қолади. Тадқиқот мақсади энергетик ичимликлар истеъмоли билан боғлиқ кўрсаткичларнинг ўзгариш йўналишини аниқлаш эди. 2024-йил январидан 2025-йил июнигача ўтказилган кесимий баҳолашда 120 нафар шаҳар ёши қамраб олинди: 60 нафарида энергетик ичимликлар мунтазам истеъмол қилинган, 60 нафарида эса бундай одат кузатилмаган. Клиник кўрик, артериал босим ва юрак уриш тезлигини ўлчаш, электрокардиография ҳамда биокимёвий текширувлар бажарилди; маълумотлар тавсифий статистика ва корреляцион таҳлил ёрдамида ишловдан ўтказилди. Асосий гуруҳда артериал босим ва юрак уриш тезлиги юқорироқ бўлиб, электрокардиографик силжишлар назорат гуруҳига нисбатан анча кўпроқ қайд этилди, бу фарқ р<0,004 даражасида ишончли бўлди. Энергетик ичимликлар қабул қилиш тезлиги билан симпатоадренал фаоллик ўртасида ижобий боғланиш аниқланди (r=0,31; р=0,001), метаболик кўрсаткичларда ҳам р<0,05 даражасида фарқлар сақланиб қолди. Тадқиқот клиник кузатув, ЭКГ ва биокимёвий баҳолашни бирлаштирган интегратив ёндашув ёшлар учун эрта хавф белгилашга хизмат қилишини кўрсатди ва ички касалликлар амалиётида профилактик скрининг мезонларини аниқлаштиришга илмий ҳисса қўшди. Калит сўзлар: артериал босим, электрокардиографик ўзгаришлар, кесимий тадқиқот, липид алмашинуви, симпатоадренал фаоллашув.

Hali tarjima qilinmagan