Asosiy kontentga oʻtish
Maqola

ЎЗБЕК ТИЛИДА СЎЗЛАШУВЧИ 4–6 ЁШЛИ МАКТАБГАЧА ЁШДАГИ БОЛАЛАРДА СИГМАТИЗМНИ ТУЗАТИШДА ОВОЗ ТАНИШ ТЕХНОЛОГИЯСИГА АСОСЛАНГАН МОБИЛ ИЛОВАНИНГ САМАРАДОРЛИГИНИ БАҲОЛАШ

G. RakhimbaevaTashkent State Medical University, Tashkent, UzbekistanЗаррина Аслоновна ҚосимоваTashkent State Medical University, Tashkent, Uzbekistan
2026
Ochiq kirishYashil

Litsenziya: cc-by

ABI

Annotatsiya

Резюме. Ушбу тадқиқот ўзбек тилида сўзлашувчи 4–6 ёшли мактабгача ёшдаги болаларда кузатиладиган сигматизм (хуштаксимон ва шовқинли-хуштаксимон ундошларнинг бузилган талаффузи) ҳолатини тузатишда овоз таниш технологиясига асосланган «Овозим» мобил иловасининг самарадорлигини баҳолашга бағишланган. Ўзбекистон Республикасида мактабгача таълимни рақамлаштириш бўйича стратегик вазифалар доирасида ушбу тадқиқот маҳаллий тилга мослаштирилган, технологик жиҳатдан илғор логопедик воситаларга бўлган эҳтиёжни қондиришга қаратилган. Тошкент шаҳридаги мактабгача таълим муассасаларида сигматизм ташхиси қўйилган 50 нафар бола иштирокида олдиндан синов – кейинги синов назорат гуруҳли квази-экспериментал дизайн қўлланилди. Тажриба гуруҳи (n=25) 8 ҳафта давомида кунига 15 дақиқадан «Овозим» иловасидан фойдаланди, унда боланинг талаффузи реал вақт режимида автоматик таҳлил қилиниб, индивидуал коррексион фикр-мулоҳаза берилди. Назорат гуруҳи (n=25) ан'анавий логопед раҳбарлигидаги машғулотларни давом эттирди. Баҳолаш стандартлаштирилган артикулятсион тест ва нутқ ёзувларининг акустик таҳлили орқали амалга оширилди. Натижалар тажриба гуруҳида талаффуз аниқлигининг статистик жиҳатдан ишончли даражада юқори ўсишини кўрсатди (ўртача ўсиш 30,6 фоиз пункт, нисбий яхшиланиш 64,0%), назорат гуруҳида эса бу кўрсаткич 10,5 фоиз пункт (22,3%) ни ташкил этди (п < 0,001). Акустик таҳлил мақсадли товушларнинг спектрал хусусиятлари катталар ме'ёрига сезиларли даражада яқинлашганини тасдиқлади. Сўровнома натижалари ота-оналар ва тарбиячилар томонидан иловага нисбатан юқори ижобий муносабатни намоён этди. Хулоса қилиб айтганда, овоз таниш технологиясига асосланган мобил иловалар ўзбек тилли болаларда сигматизмни тузатишда самарали ва истиқболли восита бўлиб, уларни мактабгача таълим тизимидаги логопедик амалиётга татбиқ этиш тавсия этилади. Калит сўзлар: сигматизм, нутқ бузилишлари, овоз таниш технологияси, мобил илова, артикулятсион терапия, мактабгача таълим, рақамли логопедия, ўзбек фонетикаси, нутқ патологияси.

Hali tarjima qilinmagan

Identifikatorlar

Iqtiboslar va manbalar

0 ta iqtibos0 ta foydalanilgan manba