KORXONALARNING RAQAMLI YETUKLIGINI INTEGRAL BAHOLASH METODIKASI VA RAQOBATBARDOSHLIKNI OSHIRISHNING INSTITUTSIONAL-IQTISODIY MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Annotatsiya
Maqolada korxonalarning raqamli yetukligini integral baholashning ko'p mezonli metodikasi ishlab chiqilgan hamda uning natijalari asosida raqobatbardoshlikni oshirishning institutsional-iqtisodiy mexanizmlarini takomillashtirish yo'nalishlari asoslangan. Tadqiqot O'zbekistonning oltita hududida faoliyat yuritayotgan 120 ta sanoat korxonasidan yig'ilgan birlamchi ma'lumotlar asosida amalga oshirildi. Raqamli yetuklik oltita o'lchov — strategiya va boshqaruv, texnologik infratuzilma, ma'lumotlar va analitika, jarayonlar integratsiyasi, inson kapitali hamda raqamli madaniyat — kesimida 44 ta indikator yordamida besh bosqichli shkalada o'lchandi. O'lchovlarning nisbiy vazni iyerarxiyalarni tahlil qilish usuli (AHP) bilan aniqlandi, shkalaning ichki ishonchliligi Kronbax alfa koeffitsiyenti orqali tasdiqlandi. Ko'p omilli chiziqli regressiya natijalari raqamli yetuklik indeksi korxona raqobatbardoshligi variatsiyasining sezilarli qismini izohlashini ko'rsatdi (tuzatilgan R² = 0,667). Eng zaif bo'g'in sifatida ma'lumotlar analitikasi va raqamli kompetensiyalar aniqlandi. Kichik korxonalar barcha o'lchovlar bo'yicha yirik korxonalardan izchil ortda qolayotgani, eng katta uzilish esa analitik qobiliyatlarda kuzatilishi aniqlandi. Yakunda diagnostika, ustuvorlashtirish, resurs ta'minoti, joriy etish va monitoring bloklaridan iborat besh blokli institutsional-iqtisodiy mexanizm hamda korxona, tarmoq va davlat darajalari uchun differensiatsiyalangan bosqichli yo'l xaritasi taklif etildi.