KAM RESURSLI TILLARDAGI ILMIY JURNALLAR UCHUN METAMA'LUMOTLARNI AVTOMATIK EKSTRAKSIYA QILISH VOSITASI
Annotatsiya
Ilmiy jurnallarni raqamlashtirish va ularni Open Journal Systems (OJS) kabi elektron platformalarga o‘tkazishjarayonida tahririyat xodimlari va kutubxonachilar oldida turgan asosiy muammolardan biri — har bir maqola uchunbibliografik metama’lumotlarni (sarlavha, mualliflar, annotatsiya, kalit so‘zlar) qo‘lda kiritishning yuqori vaqt va mehnatsarfini talab qilishidir. Bu muammo, ayniqsa, o‘zbek, rus va boshqa kam resursli tillarda nashr etiladigan jurnallar uchunyanada keskinlashadi, chunki GROBID yoki CERMINE kabi xalqaro darajada tan olingan avtomatik ekstraksiya tizimlariasosan ingliz tilidagi yirik korpuslar asosida o‘qitilgan bo‘lib, mahalliy tillardagi nashrlar bilan ishlashda ishonchliligi pasayadi.Ushbu maqolada texnik mutaxassis bo‘lmagan tahririyat xodimi yoki kutubxonachi tomonidan ham qo‘llanilishimumkin bo‘lgan MetaExtract nomli dasturiy vositaning ish tamoyili va amaliy joriy etish jarayoni tavsiflanadi. Vosita foydalanuvchidanfaqat jurnalning bitta namunaviy sonini bir marta “belgilashni” talab qiladi, so‘ngra hosil bo‘lgan qoidalarshu jurnalning istalgan miqdordagi qolgan maqolalarini avtomatik qayta ishlash uchun qayta-qayta ishlatiladi va natijalarto‘g‘ridan-to‘g‘ri OJS tizimiga import qilinadigan XML formatida chiqariladi. Maqolada vositaning kutubxona-tahririyatamaliyotidagi o‘rni, uni joriy etish bosqichlari va uning institutsional repozitoriylar samaradorligiga ta’siri muhokamaqilinadi.