ANTIBIOTIKLARGA CHIDAMLI BAKTERIYALAR: ZAMONAVIY TIBBIYOT MUAMMOSI
Annotatsiya
Antibiotiklarga chidamlilik (antibiotic resistance) bakteriyalarning ularga qarshi qo'llaniladigan antibiotiklar ta'siriga javob bermay qolishi bilan tavsiflanadigan biologik va klinik hodisa bo'lib, zamonaviy tibbiyotning eng dolzarb global muammolaridan biridir. Chidamli bakterial infeksiyalar davolash muddatining uzayishi, ikkinchi va keyingi qator preparatlariga ehtiyojning ortishi, shifoxonada yotish davrining cho'zilishi, davolash xarajatlarining ko'payishi hamda og'ir asoratlar va o'lim xavfining oshishi bilan bog'liq. Ushbu maqolada antibiotiklarga chidamlilikning shakllanish mexanizmlari, asosiy xavf omillari, klinik jihatdan muhim rezistent bakteriyalar, antibiotiklardan oqilona foydalanish, infeksiya nazorati, mikrobiologik diagnostika va One Healthyondashuvining ahamiyati tahlil qilindi. Jahon sog'liqni saqlash tashkilotining zamonaviy ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda laboratoriya bilan tasdiqlangan bakterial infeksiyalarning taxminan har oltinchisi antibiotiklarga chidamli bo'lgan. Muammoni kamaytirishda antimikrob preparatlarni boshqarish (antimicrobial stewardship), infeksiyalar profilaktikasi, epidemiologik kuzatuv, vaksinalash hamda yangi diagnostik va terapevtik vositalarni ishlab chiqish ustuvor yo'nalishlar hisoblanadi.