AXBOROT OQIMLARINING CHIQISH KANALLARIDAGI ZAIFLIKLARNI ANIQLASH VA AXBOROT XAVFSIZLIGI RISKLARINI BAHOLASH MODELINI TAKOMILLASHTIRISH
Annotatsiya
Mazkur ilmiy maqolada axborot oqimlarining chiqish kanallarida yuzaga keladigan zaifliklarni aniqlash va ular bilan bogʻliq axborot xavfsizligi risklarini baholash masalasi tadqiq etilgan. Raqamli transformatsiya sharoitida elektron pochta, bulutli servislar, veb-xizmatlar, tashqi qurilmalar va boshqa chiqish kanallari orqali axborotning nazoratsiz tarqalishi xavfi ortib bormoqda. Mavjud risklarni baholash yondashuvlarida kanalning ochiqligi, zaiflikning ekspluatatsiya qilinish ehtimoli, axborot aktivining muhimligi va mavjud himoya mexanizmlarining ta'siri koʻpincha alohida yoki soddalashtirilgan shaklda hisobga olinadi. Tadqiqotning maqsadi ushbu omillarni yagona integral koʻrsatkichga birlashtiruvchi takomillashtirilgan modelni ishlab chiqishdan iborat. Taklif etilgan modelda chiqish kanalining ekspozitsiya darajasi, zaiflik koeffitsiyenti, tahdid ehtimoli, axborot aktivining kritikligi va himoya vositalarining samaradorligi oʻzaro bogʻlangan. Modelning matematik apparati normallashtirilgan integral risk koʻrsatkichi asosida shakllantirilgan. Shartli tajriba ma'lumotlari asosida elektron pochta, USB, bulutli saqlash, veb-xizmat va boshqa kanallar uchun risk qiymatlari hisoblangan. Natijalar taklif etilgan model mavjud soddalashtirilgan baholash yondashuvlariga nisbatan chiqish kanallarining oʻziga xos xususiyatlarini aniqroq hisobga olishini koʻrsatgan. Tadqiqot natijalari axborot xavfsizligi monitoringi va risklarni ustuvorlashtirish jarayonlarida qoʻllanilishi mumkin.