TIJORAT BANKLARINING RAQAMLI TRANSFORMATSIYASINI KOMPLEKS BAHOLASH
Annotatsiya
Tijorat banklarining raqamli transformatsiya darajasini kompleks baholashga qaratilgan metodik yondashuv taklif etiladi. Tadqiqotda raqamli qamrov va raqamli transformatsiya darajasi o'rtasidagi konseptual farqlarni aniqlash, baholash ko'rsatkichlarini me'yorlashtirish hamda olingan natijalarning ishonchliligini tekshirish masalalariga alohida e'tibor qaratilgan. O'zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 2025-yil 1-yanvar holatiga oid statistik ma'lumotlari asosida masofaviy bank xizmatlaridan foydalanuvchilar tarkibi tahlil qilingan. Tahlil natijalariga ko'ra, jismoniy shaxslarga tegishli qaydlar ulushi 97,24 foizni tashkil etgan. Bunda foydalanuvchilar soni noyob faol mijozlar sonini ifodalovchi ko'rsatkich sifatida talqin qilinmagan. Taklif etilgan kompleks baholash tizimi mijozlar faolligi, biznes jarayonlarini avtomatlashtirish, ma'lumotlarni boshqarish, xodimlarning raqamli kompetensiyalari, iqtisodiy samaradorlik va operatsion barqarorlik kabi oltita asosiy yo'nalishni qamrab oladi. Baholash metodikasi doirasida teng vaznli boshlang'ich model, ishonchlilik koeffitsiyenti hamda indeks natijalarining vazn koeffitsiyentlari o'zgarishiga sezgirligini tekshirish mexanizmlari asoslab berilgan. Zarur ichki indikatorlarning ochiq statistik ma'lumotlar tarkibida mavjud emasligi sababli tijorat banklari kesimida kompleks indeks hisoblanmagan. Tadqiqot natijalari raqamli qamrov ko'rsatkichlarini banklarning raqamli transformatsiya darajasini yanada kengroq va tizimli baholash imkonini beruvchi indikatorlar majmuasi bilan to'ldirishning metodologik ahamiyatini ko'rsatadi.