Asosiy kontentga oʻtish
Maqola

AROMATIK KARBON KISLOTALARINING SIRT FAOL HOSILALARINI SINTEZ QILISH, OLINGAN BIRIKMALARNING KIMYOVIY TUZILISHI VA XOSSALARINI O‘RGANISH

R.MahkamovKimyo fanlari doktori (D.Sc.), professor, O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo institutiIroda XazratqulovaO‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo instituti
2026en
Ochiq kirishGibrid

Litsenziya: cc-by

ABI

Annotatsiya

Mazkur maqolada aromatik karbon kislotalar asosida sirt faol xususiyatga ega hosilalarni sintez qilish, ularning kimyoviy tuzilishi va fizik-kimyoviy xossalarini o‘rganish masalalari yoritilgan. Aromatik karbon kislotalar molekulasidagi karboksil guruhning reaktivligi hamda aromatik yadroning kimyoviy xususiyatlaridan foydalanib, sirt faol birikmalar olishning nazariy va amaliy asoslari tahlil qilindi. Tadqiqotda aromatik karbon kislotalar hosilalarini olish uchun eterifikatsiya, amidlanish va boshqa funksional o‘zgartirish reaksiyalaridan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi. Olingan birikmalarning kimyoviy tuzilishini aniqlashda infraqizil spektroskopiya (IQ-spektroskopiya), yadro magnit rezonansi (YMR-spektroskopiya) va zarur hollarda massa-spektrometriya usullaridan foydalanishning ilmiy asoslari bayon etildi. Birikmalarning sirt faollik xususiyatlarini baholashda ularning suvda eruvchanligi, eritmalarning sirt tarangligi, mitsella hosil bo‘lishi va mitsella hosil qilish kritik konsentratsiyasi kabi ko‘rsatkichlarning ahamiyati ko‘rsatib berildi. Aromatik yadroning, funksional guruhlarning va uglevodorod zanjirining molekulaning amfifil xususiyatlarini shakllantirishdagi roli tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari aromatik karbon kislotalari asosida yangi sirt faol birikmalarni yaratish va ularning tuzilish–xossa bog‘liqligini o‘rganish uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

Hali tarjima qilinmagan

Identifikatorlar

Iqtiboslar va manbalar