HUDUDLARNING EKOLOGIK-IQTISODIY IXTISOSLASHUVINI TAKOMILLASHTIRISHNING TASHKILIY-IQTISODIY MEXANIZMLARI VA STRATEGIK USTUVOR YOʻNALISHLARI
Litsenziya: cc-by
Annotatsiya
Maqolada mintaqalarning ekologik-iqtisodiy ixtisoslashuvi samaradorligini baholashning nazariy-uslubiy asoslari tadqiq etiladi. Hududlarning tabiiy-resurs salohiyati, ishlab chiqarish tarkibi, iqtisodiy natijadorligi va ekologik yuklamasi oʻrtasidagi funksional bogʻliqliklar asoslanadi. Ekologik-iqtisodiy samaradorlikni baholashda resurslar unumdorligi, yaratilgan qoʻshilgan qiymat va ekologik xarajatlarni integratsiyalashga asoslangan kompleks indikatorlar tizimi taklif etiladi. Tahlil Statistika agentligining 2016-2024-yillar hududiy maʼlumotlari va Namangan viloyati tumanlari koʻrsatkichlari asosida oʻtkazilgan. Bu davrda respublika yalpi ichki mahsuloti nominal ifodada 5,29 barobar oshgani, atmosferaga chiqarilgan ifloslantiruvchi moddalar hajmi 14,0 foizga kamaygani, Toshkent viloyatida esa 45,9 foizga koʻpaygani aniqlangan. Namangan viloyatida agrar ishlab chiqarishning eng katta hajmi 2024-yilda Yangiqoʻrgʻon tumanida (5 908,3 mlrd soʻm) qayd etilgan. Hududiy ixtisoslashuvning ekologik cheklovlarini hisobga oluvchi integral baholash yondashuvi asosida iqtisodiy oʻsish va ekologik barqarorlik oʻrtasidagi muvozanatni taʼminlashning ustuvor yoʻnalishlari asoslanadi.