SINERGETIK YONDASHUV ASOSIDA BADIIY ASAR TALQININI RIVOJLANTIRISHDA REFLEKSIV MULOQOTNING METODIK IMKONIYATLARI
Annotatsiya
Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining badiiy asarni anglash va talqin qilish faoliyatini refleksiv muloqot orqali rivojlantirishning metodik imkoniyatlari yoritiladi. Tadqiqotning nazariy asosi sinergetik yondashuvning o‘zaro ta’sir, qayta aloqa va moslashuvchanlik g‘oyalari bilan dialogik ta’lim, matnga asoslangan talqin hamda metakognitiv nazorat haqidagi qarashlarning qiyosiy tahliliga tayangan. «Sehrli qalam», «Tabiat zanjiri», «Arining qasosi» va «Yerga chizilgan rasm» kabi 1–4-sinf «O‘qish savodxonligi» darsliklarida uchraydigan asarlar metodik tahlil materiali sifatida tanlandi. Asosiy e’tibor darsdagi oddiy savol-javobni o‘quvchi dastlabki fikrini dalil bilan asoslaydigan, boshqa talqin bilan qiyoslaydigan va o‘z xulosasini mustaqil aniqlashtiradigan mazmunli muloqotga aylantirish shartlariga qaratiladi. Tahlilda o‘qituvchining yo‘naltiruvchi savoli, yoshga mos pedagogik yordam va badiiy matnning janriy tabiati o‘zaro bog‘liq didaktik omillar sifatida talqin etiladi. Maqolaning ilmiy-amaliy ahamiyati refleksiyani dars yakunidagi umumiy taassurot bildirishdan farqlab, uni dalillangan talqinni shakllantirishga xizmat qiluvchi o‘qish amali sifatida asoslashidadir. Berilgan xulosalar nazariy-metodik tahlilga tegishli bo‘lib, sinovdan o‘tgan samaradorlik natijalari sifatida ko‘rsatilmaydi. Bunday muloqotda o‘quvchining oldingi qarashi saqlanib qolishi ham mumkin; asosiy mezon uni tasdiqlovchi matniy dalilning aniqligi va nutqiy izohning izchilligidir. Каlit soʻzlar: sinergetik yondashuv; refleksiv muloqot; badiiy talqin; boshlang‘ich ta’lim; qayta aloqa; pedagogik yordam; o‘qish savodxonligi.
Hali tarjima qilinmagan