COVID-19 ЎТКАЗГАН ЎПКАНИНГ СУРУНКАЛИ ОБСТРУКТИВ КАСАЛЛИГИ БЎЛГАН БЕМОРЛАРДА БАЗИС ФАРМАКОТЕРАПИЯНИ ОПТИМАЛЛАШТИРИШ: GOLD 2025 ТАВСИЯЛАРИ ВА КЛИНИК ЖИҲАТЛАР
Annotatsiya
Резюме. Мақолада COVID-19 ўтказган ўпканинг сурункали обструктив касаллиги (ЎСОК) бўлган беморларда базис фармакотерапияни оптималлаштиришга оид замонавий маълумотлар тизимлаштирилган. Нарратив шарҳ GOLD 2025 ҳисоботи, COVID-19 ва ЎСОК бўйича мета-таҳлиллар ҳамда йирик когорт тадқиқотлар асосида тайёрланди. Таҳлиллар ЎСОК COVID-19нинг оғир кечиши (RR 3,63; 95% ОИ 2,48–5,31) ва ўлим (RR 3,18; 95% ОИ 2,11–4,80) хавфини сезиларли оширишини кўрсатди; оғир COVID-19 ўтказган ЎСОК беморларида кейинчалик ўткир зўрайишлар хавфи ҳам юқори (aHR 2,97; 95% ОИ 2,15–4,11) бўлиб, бу хавф айниқса соғайгандан кейинги дастлабки 30 кунда яққол намоён бўлади. Йирик регистр маълумотларига кўра, ингаляцион глюкокортикостероидлар (ИГКС) COVID-19 билан боғлиқ ўлим ва тиббий ёрдамга мурожаат кўрсаткичларини оширмайди, аммо уларнинг фойдаси қондаги эозинофиллар миқдорига боғлиқ. GOLD 2025 тавсияларига кўра, бошланғич терапияда LABA+LAMA бирикмаси афзал, ИГКС кўрсатмаси бўлганда эса LABA+ИГКС ўрнига учлик терапия (LABA+LAMA+ИГКС) танланади; нафас қисилиши сақланиб қолганда энсифентрин, учлик терапия фонида зўрайишлар давом этганда эса (эозинофиллар ≥300 ҳужайра/мкл ва сурункали бронхит мавжуд бўлса) дупилумаб қўшиш мумкин. Мақолада клиник вазиятларга мослаштирилган амалий оптималлаштириш алгоритми таклиф этилган. Калит сўзлар: ўпканинг сурункали обструктив касаллиги, COVID-19, GOLD 2025, базис терапия, ингаляцион глюкокортикостероидлар, қон эозинофиллари, учлик терапия.
Hali tarjima qilinmagan