Asosiy kontentga oʻtish
Maqola

O‘ZBEKISTON MAKTABLARI MISOLIDA MILLIY-RUS IKKI TILLILIGI SHAROITIDA O‘QUVCHILARNING DISKURSIV KOMPETENSIYASINI SHAKLLANTIRISHNING KONTSEPTUAL ASOSLARI

Мo'minjon qizi Nabiyeva Zarnigor[Doktorant], Namangan davlat chet tillari institute
2026
ABI

Annotatsiya

Ushbu maqolada milliy-rus ikki tilliligi sharoitida maktab yoshidagi o‘quvchilarning diskursiv kompetensiyasini shakllantirish uchun nazariy asoslangan kontseptual asos taqdim etiladi, e’tibor O‘zbekiston ta’lim tizimiga qaratilgan. O‘zbekiston maktablarida rus tili ko‘pincha chet tili sifatida o‘qitish (RCHT) uslubiga yaqin rasmiy ta’lim orqali o‘zlashtiriladi, shu bois diskursiv kompetensiya nafaqat kognitiv-lingvistik maqsad, balki o‘quvchilarning ko‘p tilli muhitga ijtimoiy, ta’lim va fuqarolik integratsiyasi mexanizmi sifatida ko‘rib chiqiladi. Sotsiomadaniy nazariya, kommunikativ kompetensiya modeli va ikki tillilik ta’limidagi so‘nggi yutuqlarga tayangan holda, maqola mavjud kontseptual yondashuvlarni sintez qiladi va ikki tilli o‘quvchilar uchun diskursiv kompetensiyaning asosiy tarkibiy qismlarini aniqlaydi. 2005–2025-yillarda nashr etilgan 45 ta tanlangan tadqiqot bo‘yicha tizimli adabiyotlar sharhi metodologiyasidan foydalanilgan holda kontseptual tahlil o‘tkazilib, to‘rt o‘zaro bog‘liq o‘lchovni – lingvistik-diskursiv, ijtimoiy-pragmatik, kognitiv- strategik va identifikatsion-refleksiv – birlashtiruvchi Integrativ ikki tilli diskursiv kompetensiya modeli (IBDCM) ishlab chiqildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ikki tilli diskursiv kompetensiyani samarali rivojlantirish tillararo transfer mexanizmlarining izchil ifodalanishini, kontekstlashtirilgan diskurs skaffoldingini, tilni o‘rganishga integrativ yo‘nalishni va shaxsni tasdiqlovchi pedagogik yondashuvlarni talab qiladi. Ushbu asos O‘rta Osiyo til ta’limi ilm-fanidagi muhim bo‘shliqni to‘ldirib, ko‘p tilli O‘zbekiston maktablarida o‘quv dasturlarini ishlab chiqish, o‘qituvchilarni tayyorlash va baholash uchun madaniy jihatdan mos va empirik jihatdan asoslangan kontseptual bazani taqdim etadi.

Hali tarjima qilinmagan

Identifikatorlar

Iqtiboslar va manbalar