BO‘LAJAK FIZIKA O‘QITUVCHILARINING MASALA YECHISH KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI VOSITALARNI BESH BOSQICHLI MODEL ASOSIDA UYG‘UNLASHTIRISH
Annotatsiya
Raqamli vositalar fizika ta’limida keng qo‘llanayotgan bo‘lsa-da, ularning samaradorligi texnologiyaning o‘ziga emas, balki masala yechishning kognitiv bosqichlari bilan qanday uyg‘unlashtirilishiga bog‘liq. Ushbu tadqiqot bo‘lajak fizika o‘qituvchilarining masala yechish kompetensiyasini rivojlantirishga qaratilgan besh bosqichli Tadqiq etish-modellashtirish-yechish-tekshirish-refleksiya modelini kvazi-eksperimental sharoitda baholadi. Tadqiqotda Qo‘qon davlat universitetining 58 nafar ikkinchi kurs talabalari ishtirok etdi: eksperimental guruhda 28 nafar, taqqoslash guruhida 30 nafar. Eksperimental guruh interaktiv simulyatsiyalar, GeoGebra, Wolfram Alpha, virtual laboratoriya resurslari hamda Python/NumPy vositalaridan aniq kognitiv funksiyalarni qo‘llab-quvvatlash uchun foydalandi; taqqoslash guruhi esa mazmuni va kontakt vaqti teng an’anaviy tushuntirish-ishlangan namuna-mashq-mustahkamlash ketma-ketligida tahsil oldi. Masala yechish kompetensiyasi 30 topshiriqli test orqali baholandi va vosita qoniqarli ichki izchillikni ko‘rsatdi (Cronbach α=0.84). Pre-testda guruhlar o‘rtasida sezilarli farq aniqlanmadi, post-testda esa eksperimental guruh 4.60 ball ustunlik ko‘rsatdi, 95% CI [3.02, 6.18], p<0.001, Cohen d=1.53. Natijalar funksiyaga yo‘naltirilgan raqamli integratsiya bo‘lajak fizika o‘qituvchilarining masala yechish faoliyatini qo‘llab-quvvatlashi mumkinligini ko‘rsatadi.