METHODOLOGY FOR INTEGRATING ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND TRADITIONAL SOURCE- CRITICISM APPROACHES IN THE ANALYSIS OF HISTORICAL SOURCES
Litsenziya: cc-by
Annotatsiya
Annotatsiya: Mazkur maqolada tarix yoʻ nalishi talabalarida tarixiy manbalar bilan ishlash kompetensiyasini shakllantirishda sun'iy intellekt texnologiyalari bilan an'anaviy manbashunoslik tahlilini uygʻ unlashtirishning ilmiy-metodik asoslari koʻ rib chiqiladi.Raqamli ta'lim sharoitida generativ sun'iy intellekt vositalari tarixiy axborotni qidirish, tizimlashtirish va dastlabki umumlashtirish jarayonlarini sezilarli darajada tezlashtirmoqda, biroq bunday tizimlar tomonidan hosil qilingan ma'lumotlarda faktik xatoliklar, tasdiqlanmagan iqtiboslar va notoʻ gʻ ri talqinlar uchrashi mumkinligi ularni tanqidiy nazardan oʻ tkazishni taqozo etadi.Shu sababli tadqiqotda sun'iy intellekt manbashunoslik tahlilining oʻ rnini bosuvchi vosita emas, balki tarixiy ma'lumotlarni qiyoslash va tekshirishga xizmat qiluvchi qoʻ shimcha didaktik resurs sifatida talqin etiladi.Tadqiqot natijasida "manbani identifikatsiyalashtashqi tanqid -ichki tanqid -AI-tahlil -qiyosiy verifikatsiya -tarixiy interpretatsiya -refleksiya" bosqichlaridan iborat yetti bosqichli integrativ metodik model taklif etiladi.Ushbu model talabalarda manba ishonchliligini baholash, sun'iy intellekt natijalarini dalillar asosida tekshirish va mustaqil ilmiy xulosa chiqarish koʻ nikmalarini rivojlantirishga xizmat qiladi.Kalit soʻ zlar: tarix ta'limi, tarixiy manba, manbashunoslik, sun'iy intellekt, generativ sun'iy intellekt, manba tanqidi, tashqi tanqid, ichki tanqid, verifikatsiya, tanqidiy fikrlash.МЕТОДИКА ИНТЕГРАЦИИ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА И ТРАДИЦИОННЫХ ИСТОЧНИКОВЕДЧЕСКИХ ПОДХОДОВ В АНАЛИЗЕ ИСТОРИЧЕСКИХ ИСТОЧНИКОВ Аннотация: В статье рассматриваются научно-методические основы интеграции технологий искусственного интеллекта с традиционным источниковедческим анализом при формировании у студентов-историков компетенций работы с историческими источниками.В условиях цифровой образовательной среды инструменты генеративного ИИ существенно ускоряют поиск, систематизацию и первичное обобщение исторической информации, однако в формируемых ими данных могут встречаться фактические ошибки, неподтверждённые ссылки и некорректные интерпретации, что требует их критической проверки.В связи с этим в исследовании искусственный интеллект рассматривается не как средство, заменяющее источниковедческий анализ, а как дополнительный дидактический ресурс, служащий сопоставлению и верификации исторических данных.В результате исследования предложена интегративная семиэтапная методическая модель: «идентификация источника -внешняя критика -внутренняя критика -AI-анализ -сравнительная верификация -историческая интерпретация -рефлексия».Данная модель направлена на развитие у студентов навыков оценки достоверности источника, проверки результатов искусственного интеллекта на основе фактов и формирования самостоятельных научных выводов.
Hali tarjima qilinmagan