BULG‘OR QALAMPIR NAMUNALARINING GULLASH VA MEVA TUGISH MUDDATLARI BO‘YICHA FENOLOGIK XILMA-XILLIGI
Litsenziya: cc-by
Annotatsiya
Ishda O‘simliklar genetik resurslari ilmiy tadqiqot instituti Milliy genbankida saqlanadigan, geografik kelib chiqishi turlicha bo‘lgan 54 ta bulg‘or qalampir (Capsicum annuum L.) namunasining fenologik o‘zgaruvchanligi o‘rganildi. Dala tajribasi 2026-yil vegetatsiya mavsumida namunalarni randomizatsiyalangan tartibda joylashtirish asosida tashkil etildi. Har bir namunada 10 va 75 foiz gullash, shuningdek, 10 va 75 foiz meva tugish muddatlari qayd qilindi. Olingan ma’lumotlarga tavsifiy statistika, randomizatsiyalangan bloklar bo‘yicha dispersiya tahlili, Tukey HSD testi va Pearson korrelyatsiya tahlili tatbiq etildi. Barcha o‘rganilgan fenologik belgilar bo‘yicha genotipning ta’siri statistik jihatdan ishonchli ekanligi aniqlandi. Genotip omili 10 foiz meva tugish muddatidagi umumiy o‘zgaruvchanlikning 56,7 foizini, 75 foiz meva tugish muddatidagi o‘zgaruvchanlikning 52,4 foizini tashkil etdi. Fenologik ko‘rsatkichlar orasida r=0,723-0,920 doirasidagi kuchli musbat bog‘lanishlar kuzatildi. Ertapisharlik va takrorlar bo‘yicha barqarorlik jihatidan Sutters Zuirg, Zumirad, П-круглой формый, N-12 Турткулский р, Marg‘ilon, N-58 уделеннений сладки hamda Co5483.PP-0042-08 namunalari ustunlik ko‘rsatdi. Sutters Zuirg namunasida 75 foiz meva tugish o‘rtacha 38,0 kunda qayd etilib, variatsiya koeffitsienti 0,0 foizga teng bo‘ldi. Aniqlangan istiqbolli genotiplardan ertapishar bulg‘or qalampir navlarini yaratishga qaratilgan seleksiya dasturlarida boshlang‘ich material sifatida foydalanish mumkin.