Asosiy kontentga oʻtish
Maqola

KORXONALARNING RAQAMLI YETUKLIGINI BAHOLASH VA RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Ilmurod Qo'zibay o'g'li KungratovToshkent davlat iqtisodiyot universiteti Ilmiy jurnallar tahririyati bosh muharriri
2026uz
Ochiq kirishYashil

Litsenziya: cc-by

ABI

Annotatsiya

Maqolada korxonalarning raqamli yetukligini baholash va shu asosda ularning raqobatbardoshligini oshirish mexanizmlarini takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. Empirik baza sifatida BMTning 2024-yilgi Elektron hukumatni rivojlantirish indeksi (EGDI), Jahon intellektual mulk tashkilotining 2025-yilgi Global innovatsion indeksi (GII) boʻyicha 14 ta oʻxshash iqtisodiyot ma'lumotlari hamda Prezidentning PF-6079-son Farmoni bilan tasdiqlangan "Raqamli Oʻzbekiston — 2030" strategiyasining maqsadli koʻrsatkichlaridan foydalanilgan. Tadqiqotda eng kichik kvadratlar usulidagi regressiya, boʻshliq tahlili va raqamli-innovatsion samaradorlik koeffitsiyenti qoʻllanilgan. Natijalar EGDI va GII oʻrtasidagi bogʻliqlik kuchsiz va statistik jihatdan ahamiyatsiz ekanini koʻrsatdi (R² = 0,105; p = 0,26). Oʻzbekistonning EGDI koʻrsatkichi 2025- yilgi strategik maqsaddan (0,75) yuqori boʻlib, 0,80 ni tashkil etgan, biroq GII balli regressiya boʻyicha kutilgan qiymatdan 2,9 ball past. Raqamli-innovatsion samaradorlik koeffitsiyenti Oʻzbekistonda 0,33, Malayziya va Vyetnamda esa 0,48– 0,50 ni tashkil etadi. Shu asosda korxonalar raqamli yetukligini besh oʻlchovli indeks yordamida baholash va uni davlat qoʻllab-quvvatlash choralariga bogʻlash mexanizmi taklif etilgan. EN This article examines the assessment of enterprises' digital maturity and the improvement of mechanisms for enhancing their competitiveness on this basis. The empirical framework draws on data for 14 comparable economies from the United Nations E-Government Development Index (EGDI) 2024, the World Intellectual Property Organization's Global Innovation Index (GII) 2025, and the target indicators of the "Digital Uzbekistan — 2030" Strategy approved by Presidential Decree No. PF-6079. The study applies ordinary least squares regression, gap analysis, and a digitalinnovation efficiency coefficient. The results show that the relationship between EGDI and GII is weak and statistically insignificant (R² = 0.105; p = 0.26). Uzbekistan's EGDI value reached 0.80, exceeding the 2025 strategic target of 0.75, while its GII score was 2.9 points below the value predicted by the regression model. The digital-innovation efficiency coefficient was 0.33 for Uzbekistan, compared with 0.48–0.50 for Malaysia and Vietnam. Based on these findings, the article proposes a mechanism for assessing enterprises' digital maturity through a five-dimensional index and linking the RU В статье исследуются вопросы оценки цифровой зрелости предприятий и совершенствования механизмов повышения их конкурентоспособности на этой основе. Эмпирическую базу составили данные по 14 сопоставимым экономикам в рамках Индекса развития электронного правительства ООН (EGDI) за 2024 год, Глобального инновационного индекса Всемирной организации интеллектуальной собственности (GII) за 2025 год, а также целевые показатели Стратегии «Цифровой Узбекистан — 2030», утверждённой Указом Президента № ПФ-6079. В исследовании применены регрессия методом наименьших квадратов, анализ разрывов и коэффициент цифрово-инновационной эффективности. Результаты показали, что связь между EGDI и GII является слабой и статистически незначимой (R² = 0,105; p = 0,26). Значение EGDI Узбекистана достигло 0,80, превысив стратегический целевой показатель на 2025 год, установленный на уровне 0,75, при этом показатель GII оказался на 2,9 балла ниже значения, прогнозируемого регрессионной моделью. Коэффициент цифрово-инновационной эффективности составил 0,33 для Узбекистана, тогда как для Малайзии и Вьетнама он находится на уровне 0,48–0,50. На основе полученных результатов предложен механизм оценки цифровой зрелости предприятий с использованием пятикомпонентного индекса и увязки его результатов с мерами государственной поддержки.

Identifikatorlar

Iqtiboslar va manbalar

0 ta iqtibos0 ta foydalanilgan manba