Asosiy kontentga oʻtish
Maqola

THE TRANSFORMATION OF INDIVIDUAL AUTONOMY IN THE AGE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE: ALGORITHMIC DECISIONS AND HUMAN CHOICE

Umida Qahramonovna TilavovaPhD, Navoiy davlat universiteti Ijtimoiy fanlar kafedrasi
2026en
ABI

Annotatsiya

Annotatsiya: Maqolada sunʼ iy intellekt tizimlari kundalik tanlov jarayonlariga chuqur kirib borayotgan sharoitda shaxs avtonomiyasi qanday oʻ zgarayotgani falsafiy-ijtimoiy jihatdan tahlil qilinadi.Tavsiya algoritmlari, qaror qabul qilishni qoʻ llabquvvatlovchi tizimlar va generativ modellarning insonning axborot olish, muqobillarni baholash va qaror qabul qilish bosqichlariga taʼ siri koʻ rib chiqilgan.Pew Research Center, Stanford HAI (Ipsos), Reuters Instituti soʻ rovlari natijalari hamda Yevropa Ittifoqi va Oʻ zbekiston meʼ yoriy hujjatlari qiyosiy tahlil qilingan.Tadqiqot natijasida avtonomiyaning "delegatsiya qilingan", "kuzatuv ostidagi" va "refleksiv" shakllarini farqlovchi konseptual model taklif etilib, raqamli muhitda inson tanlovi erkinligini himoya qilishga oid tavsiyalar asoslangan.Kalit soʻ zlar: shaxs avtonomiyasi, sunʼ iy intellekt, algoritmik qaror, tanlov arxitekturasi, gipernudj, avtomatlashtirish ogʻ ishi, inson nazorati, raqamli etika. ТРАНСФОРМАЦИЯ ИНДИВИДУАЛЬНОЙ АВТОНОМИИ В ЭПОХУ ИСКУССТВЕННОГОИНТЕЛЛЕКТА: АЛГОРИТМИЧЕСКИЕ РЕШЕНИЯ И ЧЕЛОВЕЧЕСКИЙ ВЫБОР Аннотация: В статье с философско-социальных позиций анализируется трансформация автономии личности в условиях, когда системы искусственного интеллекта всё глубже проникают в повседневные процессы выбора.Рассматривается влияние рекомендательных алгоритмов, систем поддержки принятия решений и генеративных моделей на этапы получения информации, оценки альтернатив и принятия решения.Проведён сравнительный анализ данных опросов Pew Research Center, Stanford HAI (Ipsos), Института Reuters, а также нормативных актов Европейского союза и Узбекистана.Предложена концептуальная модель, различающая «делегированную», «поднадзорную» и «рефлексивную» формы автономии, и обоснованы рекомендации по защите свободы человеческого выбора в цифровой среде.

Hali tarjima qilinmagan

Identifikatorlar

Iqtiboslar va manbalar