ATEROSKLEROTIK KARDIOSKLEROZDA MIOKARD MIKROSIRKULYATOR O'ZANINING YOSHGA BOG'LIQ REMODELLANISHI
Annotatsiya
Maqolada aterosklerotik kardiosklerozda miokard mikrosirkulyator o'zanining yoshga bog'liq remodellanishi va uning kompensator imkoniyatlari chegarasi yoritilgan. Bu masala miokard perfuziya zaxirasini baholash va remodellanishning dezadaptiv bosqichga o'tish mexanizmini tushunish uchun muhim. Aterosklerotik kardiosklerozdan vafot etgan 169 nafar shaxs miokardida intramural tomirlar devori va bo'shlig'i egallagan maydon nuqtali to'r usuli yordamida o'nta yosh kichik guruhida o'lchandi. Yoshlar va o'rta yoshdagi shaxslarda tomir bo'shlig'i ulushi 22–27% oralig'ida saqlandi, ya'ni devor qalinlashuvi tomirning umumiy ko'ndalang kesim maydoni ortishi bilan muvozanatlandi. 66 yoshdan boshlab bo'shliq ulushi keskin kamayib, 70 yoshdan kattalarda 16,5% ga tushdi, tomir devori maydoni esa 24,7% ga ortdi. Ilmiy yangilik sifatida kompensator tomir remodellanishi 65 yoshgacha saqlanib, undan keyin yo'qolishi ko'rsatib berildi. Mualliflar fikricha, keksa yoshda mikrosirkulyator omil miokardning involyutiv remodellanishida ishtirok etadi. EN The article examines age-related remodeling of the myocardial microvasculature in atherosclerotic cardiosclerosis and the limits of its compensatory capacity. This issue is important for assessing myocardial perfusion reserve and understanding the mechanism underlying the transition of remodeling to a maladaptive stage. In the myocardium of 169 individuals who died of atherosclerotic cardiosclerosis, the areas occupied by the walls and lumina of intramural vessels were measured using the point-grid method across ten age subgroups. In young and middle-aged subjects, the lumen fraction remained within the range of 22–27%, indicating that wall thickening was balanced by an increase in the total vessel cross-sectional area. From the age of 66 onward, the lumen fraction decreased sharply, reaching 16.5% in individuals over 70 years of age, while the vessel wall area increased by 24.7%. As a scientific contribution, the study demonstrates that compensatory vascular remodeling persists until the age of 65 and is subsequently lost. In the authors' view, the microvascular factor contributes to involutive myocardial remodeling in old age. RU В статье рассматривается возрастное ремоделирование микроциркуляторного русла миокарда при атеросклеротическом кардиосклерозе и предел его компенсаторных возможностей. Этот вопрос важен для оценки перфузионного резерва миокарда и понимания механизма перехода ремоделирования в дезадаптивную стадию. В миокарде 169 лиц, умерших от атеросклеротического кардиосклероза, методом точечной сетки измеряли площади стенки и просвета интрамуральных сосудов в десяти возрастных подгруппах. У молодых и лиц среднего возраста доля просвета сосудов сохранялась в пределах 22–27%, то есть утолщение стенки уравновешивалось увеличением общей площади поперечного сечения сосуда. Начиная с 66 лет доля просвета резко уменьшалась и у лиц старше 70 лет составляла 16,5%, а площадь сосудистой стенки увеличивалась на 24,7%. В качестве научной новизны показано, что компенсаторное ремоделирование сосудов сохраняется до 65 лет, а затем утрачивается. По мнению авторов, в пожилом возрасте микроциркуляторный фактор участвует в инволютивном ремоделировании миокарда.