Talabalarda impostor sindromi (oʻzini noloyiq his qilish) va akademik muvaffaqiyat oʻrtasidagi bogʻliqlik
Litsenziya: cc-by
Annotatsiya
Talabalik davrida yuqori baho olishga intilish ayrim yoshlarning oʻz yutuqlarini qobiliyat emas, tasodif bilan izohlashiga va oʻzini akademik muhitga noloyiq deb his etishiga olib keladi. Tadqiqot impostor sindromi bilan akademik muvaffaqiyat oʻrtasidagi teskari bogʻliqlikni psixologik oʻlchovlar orqali aniqlashga qaratildi. Koʻndalang kesimli soʻrovnoma dizaynida impostor kechinmalarini baholovchi psixometrik shkala, akademik koʻrsatkichlar va oʻzini noloyiq his qilish indikatorlari qoʻllandi. Shkalaning ichki izchilligi Cronbach alfa orqali tekshirilib, α ≥ 0,70 mezonidan oshdi. Spearman rang korrelyatsiyasi impostor sindromi kuchaygan sari akademik muvaffaqiyat koʻrsatkichlari pasayishini koʻrsatdi; bogʻliqlik p < 0,001 darajasida statistik ahamiyatli boʻlib, Cohen d = 0,86 taʼsir kattaligini berdi. Mazkur natija yutuqlarni ichki kompetensiya bilan bogʻlay olmaslik oʻquv faoliyatidagi ishonch, qatnashuv va natijadorlikka salbiy taʼsir qilishini koʻrsatadi. Tadqiqotning ilmiy hissasi impostor kechinmalarini akademik muvaffaqiyat bilan bogʻlovchi psixologik mexanizmni ijtimoiy-psixologik nuqtayi nazardan aniqlashtirishdan iborat. Talabalar bilan maslahat va mentorlik dasturlarida oʻzini baholashni qoʻllab-quvvatlash tavsiya etiladi.