O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA KOLLOKATSIYALARNING MILLIY-MADANIY XUSUSIYATLARI VA KOLLOKATSION LAKUNALAR
Litsenziya: cc-by
Annotatsiya
Kollokatsiya kundalik so‘zlardan tuzilgani uchun undagi madaniy ma’lumot ko‘zga tashlanmaydi; u boshqa til bilan solishtirilgandagina seziladi. Ishda shu ma’lumotni topish uchun uch usul sinab ko‘rildi: birikmani a’zoma-a’zo o‘girish, uni izohsiz tushunish mumkinligini tekshirish va kollokat o‘rniga boshqa so‘z qo‘yish. Natijada madaniy mazmun uch joyda yashirinishi ma’lum bo‘ldi: bazaning o‘zida (konsept-baza), kollokat yaratgan obrazda va realiya qatnashgan birikmada. Ikkinchi tilda aynan nima topilmasligiga qarab lakunalar to‘rt xilga bo‘lindi: leksik (referent), tor ma’nodagi kollokatsion, obraz va uslubiy-pragmatik. O‘rganilgan 12 ta o‘zbekcha birlikdan 4 tasi, 11 ta inglizcha birlikdan 2 tasi leksik lakuna hosil qiladi. Har bir xil uchun bo‘shliqni yopish usuli tavsiya etiladi. Tarjimon eng ko‘p uslubiy-pragmatik lakunada adashadi.