Asosiy kontentga oʻtish
proceeding

INGLIZ VA O‘ZBEK BADIIY TARJIMASIDA MADANIY BIRLIKLARNI UZATISHNING TRANSMADANIY MEZONLARI

Rakhimova Shahnoza PulatovnaO‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti, Ingliz tilini o‘qitish metodikasi kafedrasi, Toshkent, O‘zbekiston
2026uz
Ochiq kirishGibrid

Litsenziya: cc-by

ABI

Annotatsiya

Maqolada ingliz–o‘zbek badiiy tarjimasida milliy-madaniy birliklarni uzatish referent, sahnadagi vazifa va o‘quvchi bilimi o‘rtasidagi munosabat asosida o‘rganiladi. Maqsad madaniy moslashtirishni voqea makonini asossiz o‘zgartirishdan, zarur izohni esa ortiqcha etnografik tushuntirishdan ajratadigan mezonlarni ishlab chiqishdir. Tadqiqot maqsadli adabiyotlar sharhi hamda sakkizta mualliflik misolining transmadaniy-chog‘ishtirma tahliliga asoslanadi. Misollarda hovli va ayvon, qarindoshlik murojaati, bosh kiyim, choy uzatish harakati, jamoa nomi va diniy makon kabi birliklar kontekst bilan birga tekshiriladi. Natijalar bitta buyum yoki atamaga doimiy milliy ramz vazifasini yuklash o‘rniga, uning konkret matndagi aloqalarini aniqlash zarurligini ko‘rsatadi. Ilmiy yangilik tarjima qarorini uch bosqichda asoslashda namoyon bo‘ladi: narsa yoki institutni aniqlash, uning matniy vazifasini ko‘rsatish va maqsadli o‘quvchiga kerakli axborot hajmini belgilash. Taklif etilgan mezonlar saqlash, funksional yaqinlashtirish, qisqa izoh va kengroq sharh o‘rtasida asoslangan tanlov qilishga yordam beradi. Ish platformalar samaradorligini o‘lchovchi tajriba emas; uning xulosalari tahliliy misollardagi munosabatlarga taalluqlidir. Ushbu yondashuv inson va sun’iy intellekt ishtirokidagi badiiy tahrirda madaniy ma’noning yo‘qolishi hamda manbada mavjud bo‘lmagan tafsilotlarning qo‘shilishini izohlash uchun qo‘llanadi.

Identifikatorlar

Iqtiboslar va manbalar